04/09/2026
Từ ngày 05/9/2026, Nghị định 292/2026/NĐ-CP ngày 22/7/2026 của Chính phủ chính thức có hiệu lực, thay thế toàn bộ Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương. Đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu gạo, xăng dầu, khoáng sản, thủy sản và một số nhóm hàng đặc thù khác, cơ quan hải quan lưu ý nội dung đáng chú ý nhất của Nghị định là việc lần đầu tiên hệ thống hóa Danh mục 11 nhóm hàng xuất khẩu theo điều kiện tại Mục III Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định.
Để chủ động phòng ngừa rủi ro ách tắc hàng hóa tại cảng, chậm tiến độ booking hoặc phát sinh vướng mắc thủ tục hải quan, cơ quan hải quan đề nghị doanh nghiệp nghiên cứu kỹ nội dung hướng dẫn dưới đây trước khi ký hợp đồng và làm thủ tục xuất khẩu.
1️⃣ Danh mục 11 nhóm hàng xuất khẩu theo điều kiện
📌Nhóm 1 – 8 (thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường):
1. Gạo
2. Hóa chất có điều kiện
3. Xăng dầu
4. Sản phẩm thuốc lá
5. Khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khí thiên nhiên nén (CNG)
6. Khoáng sản (trừ khoáng sản làm vật liệu xây dựng)
7. Khoáng sản làm vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng quản lý)
8. Thủy sản thuộc Danh mục loài thủy sản xuất khẩu có điều kiện (Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý)
📌Nhóm 9 – 11 (thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch):
9. Tàu bay không người lái (UAV), phương tiện bay khác, động cơ, cánh quạt và trang thiết bị liên quan
10. Thiết bị gây nhiễu sóng
11. Phim
2️⃣ 3 điểm thay đổi so với Nghị định 69/2018/NĐ-CP
✔️Danh mục được hệ thống hóa, tập trung một đầu mối: Trước đây, theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP, các quy định về hàng hóa xuất khẩu có điều kiện nằm rải rác tại nhiều văn bản do từng Bộ, ngành ban hành riêng lẻ. Nghị định 292/2026/NĐ-CP đã gom các nhóm hàng này về một danh mục thống nhất tại Phụ lục III, giúp doanh nghiệp thuận tiện tra cứu, đối chiếu.
✔️Phân định rõ cơ quan quản lý chuyên ngành: Trách nhiệm quản lý từng nhóm hàng được xác định cụ thể theo từng Bộ (Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch...), giúp doanh nghiệp xác định đúng đầu mối liên hệ khi làm thủ tục cấp phép, chứng nhận.
✔️Làm rõ các nhóm hàng đặc thù: Các mặt hàng như gạo, xăng dầu, sản phẩm thuốc lá (chiều xuất khẩu), LPG/LNG/CNG, UAV hay thiết bị gây nhiễu sóng được đưa rõ vào danh mục thống nhất tại Nghị định. Cơ quan hải quan lưu ý: đây không phải là quy định mới đặt ra điều kiện xuất khẩu đối với các mặt hàng này, mà trước đó chúng vốn đã chịu sự điều chỉnh của các văn bản pháp luật chuyên ngành riêng lẻ; Nghị định 292 chỉ tập hợp, hệ thống hóa lại để thuận tiện quản lý và tra cứu.
3️⃣ Để tránh phát sinh vướng mắc khi làm thủ tục hải quan, cơ quan hải quan đề nghị doanh nghiệp thực hiện các bước sau trước khi tiến hành ký hợp đồng, đặt booking tàu hoặc đưa hàng ra cảng:
• Rà soát danh mục hàng hóa doanh nghiệp đang xuất khẩu, đối chiếu với Danh mục 11 nhóm hàng nêu trên.
• Kiểm tra chính xác tên hàng, công dụng và mã số hàng hóa (mã HS) thực tế của lô hàng.
• Xác định đúng cơ quan chuyên ngành có thẩm quyền quản lý đối với mặt hàng của mình.
• Chủ động liên hệ cơ quan chuyên ngành để hoàn thiện giấy phép, chứng nhận hoặc các điều kiện xuất khẩu theo quy định chuyên ngành tương ứng.
• Hoàn tất đầy đủ hồ sơ pháp lý trước khi tiến hành đặt booking tàu hoặc đưa hàng ra cảng, tránh tình trạng hàng đã ra cảng nhưng chưa đủ điều kiện thông quan.
