11/08/2026
Chiều ngày 11/8/2026, tham gia góp ý đối với dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14), đại biểu Phan Thị Mỹ Dung - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp cho rằng đây là thời điểm phù hợp để chuyển từ tư duy “giao nhiều chỉ tiêu” sang “giao đúng chỉ tiêu”, vừa kế thừa các kết quả tích cực của Nghị quyết số 96/2019/QH14, vừa đổi mới phương pháp xác lập chỉ tiêu theo hướng đề cao chất lượng, hiệu quả, kết quả thực chất và trách nhiệm giải trình.
Đại biểu nhấn mạnh, đổi mới cách tiếp cận không đồng nghĩa với giảm chỉ tiêu, mà là “định nghĩa lại chỉ tiêu”, tổ chức rà soát, phân loại nhằm giảm áp lực hình thức nhưng vẫn giữ vững yêu cầu đối với các cơ quan thực hiện. Theo đại biểu, Quốc hội chỉ nên giao những chỉ tiêu thực sự cần Quốc hội giao; những nội dung pháp luật đã quy định là nghĩa vụ bắt buộc thì phải được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc; còn những nội dung cần phấn đấu, cần cải thiện và có thể lượng hóa mới nên xác lập thành chỉ tiêu để phục vụ giám sát.
Từ quan điểm phân định giữa nghĩa vụ pháp lý và chỉ tiêu của Nghị quyết, đại biểu đề nghị không đưa các nghĩa vụ bắt buộc như tuân thủ trình tự, thủ tục; bảo đảm thời hạn luật định; bảo đảm quyền của người tham gia tố tụng; xác minh điều kiện thi hành án theo quy định… thành chỉ tiêu với tỷ lệ dưới 100%. Việc đặt các tỷ lệ như 80%, 82%, 90%,… có thể dẫn đến cách hiểu rằng phần chưa thực hiện đúng vẫn nằm trong “mức chấp nhận”, trong khi Nghị quyết cần góp phần củng cố kỷ luật, kỷ cương, tăng cường tuân thủ pháp luật, không tạo ra một chuẩn mực thấp hơn chuẩn mực pháp luật hiện hành.
Ngược lại, đại biểu cho rằng nhóm mục tiêu, kết quả cần phấn đấu như kéo giảm tội phạm; nâng tỷ lệ thu hồi tài sản; giảm án bị hủy, sửa; giảm án quá hạn; nâng tỷ lệ thi hành án; giảm số vụ việc tồn đọng… là những nội dung có thể xác lập chỉ tiêu định lượng, bởi đây là các kết quả chịu tác động của nhiều yếu tố khách quan, điều kiện nguồn lực và bối cảnh thực tiễn; đồng thời, việc lượng hóa cũng giúp Quốc hội có công cụ giám sát rõ ràng, hiệu quả.
Trên cơ sở đó, đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh đề nghị rà soát các chỉ tiêu tỷ lệ phần trăm quy định tại điểm c, điểm k khoản 1 Điều 2; điểm e, điểm i khoản 1 Điều 3; điểm a, điểm c khoản 1 Điều 4; điểm c, điểm đ khoản 3 Điều 5 của dự thảo. Đại biểu đặc biệt lưu ý chỉ tiêu tại điểm a khoản 1 Điều 4 (phương án 1) quy định “tỷ lệ giải quyết, xét xử vụ án hình sự đạt trên 88%, đối với vụ án xâm hại trẻ em đạt trên 90%”. Theo đại biểu, việc đặt tỷ lệ “trên 90%” đối với các vụ án xâm hại trẻ em là chưa phù hợp với chủ trương, chính sách và pháp luật về bảo vệ trẻ em; cần cân nhắc điều chỉnh theo hướng bảo đảm yêu cầu bảo vệ nạn nhân và bảo đảm chất lượng giải quyết vụ án.
Đại biểu cũng đề nghị bỏ quy định tại điểm n khoản 1 Điều 2 về chỉ tiêu “giảm ít nhất 5% số người nghiện mới, người sử dụng trái phép chất ma túy so với năm trước; đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số địa bàn cấp xã và 20% số địa bàn cấp tỉnh không có ma túy”. Đại biểu cho rằng chỉ tiêu này vượt quá phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết, bởi Nghị quyết chủ yếu xác lập chỉ tiêu liên quan đến phòng, chống tội phạm và hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; trong khi số người nghiện mới, người sử dụng trái phép chất ma túy chịu chi phối bởi nhiều yếu tố kinh tế - xã hội, dân cư, tội phạm xuyên biên giới, nguồn cung ma túy, hiệu quả cai nghiện, quản lý sau cai, y tế, giáo dục, lao động… nằm ngoài phạm vi tác động trực tiếp của các cơ quan tư pháp. Việc đánh giá kết quả theo địa bàn hành chính cũng có thể dẫn đến thiếu công bằng nếu sử dụng làm chỉ tiêu bắt buộc để đánh giá thực hiện Nghị quyết. Đại biểu đồng thời dẫn chiếu tinh thần Nghị quyết số 18-NQ của Trung ương, theo đó nhiệm vụ này thuộc trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, các ngành, các cấp và Nhân dân.
Bên cạnh nội dung về hệ thống chỉ tiêu, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung cho rằng dự thảo hiện mới quy định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các chỉ tiêu, nhiệm vụ và trách nhiệm tổ chức thực hiện, nhưng còn thiếu điều khoản về nguyên tắc áp dụng và thực hiện Nghị quyết. Đại biểu đề nghị bổ sung điều khoản này để bảo đảm kỹ thuật lập pháp theo thiết kế chung của các Nghị quyết của Quốc hội, tạo định hướng áp dụng thống nhất đối với nhiều chủ thể liên quan; đồng thời phòng ngừa “bệnh thành tích” trong bối cảnh dự thảo có nhiều chỉ tiêu định lượng, tránh tâm lý chạy theo tỷ lệ mà xem nhẹ chất lượng, thực chất.
Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nguyên tắc cải cách tư pháp; tăng cường phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án và các cơ quan, tổ chức liên quan; việc hoàn thành chỉ tiêu không được ảnh hưởng đến tính độc lập của Tòa án, trách nhiệm thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát và tính khách quan trong hoạt động điều tra, thi hành án. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và phối hợp liên thông trong tổ chức thực hiện; bảo đảm số liệu thống kê trung thực, thống nhất, phục vụ hiệu quả công tác giám sát của Quốc hội./.