02/09/2026
🇻🇳 MỘT BÀI VIẾT ĐÁNG ĐỌC VỀ QUÊ HƯƠNG THIỆU TOÁN
Có những miền quê càng tìm hiểu càng thấy tự hào. Thiệu Toán là một miền quê như thế – bình dị bên dòng sông Chu nhưng mang trong mình một truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng đáng trân trọng.
Xin được chia sẻ bài viết của thầy giáo Lê Công Quyền – nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Thanh Hóa, một người con ưu tú của thôn Toán Tỵ (cũ), nay là thôn Thiệu Toán viết về truyền thống cách mạng của quê hương Thiệu Toán.
Từ Mao Xá – Toán Tỵ, từ những người con tiên phong như Lê Công Thanh, Lê Huy Toán, Lê Văn Tỵ, Tô Đình Bảng đến những dấu mốc lịch sử của Cách mạng Tháng Tám năm 1945… mỗi tên đất, tên người đều gợi nhắc về một thời kỳ hào hùng của quê hương.
📖 Đọc để hiểu hơn về quê hương mình.
❤️ Đọc để thêm tự hào về cha ông.
🌱 Và cũng để mỗi chúng ta hôm nay thêm ý thức giữ gìn, kế thừa và phát huy truyền thống quê hương.
Thiệu Toán – một miền quê bình dị, nhưng một truyền thống không bình dị.
Trân trọng chia sẻ!
🇻🇳 QUÊ HƯƠNG THIỆU TOÁN – VÙNG ĐẤT GIÀU TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG 🇻🇳
Thiệu Toán – mảnh đất bên dòng sông Chu, quê hương giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng của tỉnh Thanh Hóa. Trải qua những năm tháng đấu tranh gian khổ, nhiều người con của quê hương đã sớm giác ngộ cách mạng, trở thành những cán bộ tiền phong, góp phần xây dựng tổ chức Đảng và phong trào cách mạng của tỉnh Thanh Hóa từ những ngày đầu.
Ngày nay, ở Thiệu Toán, những địa danh như Mao Xá, Toán Tỵ, những con đường, những ngôi nhà của các gia đình cách mạng và Nhà truyền thống cách mạng của địa phương vẫn gợi nhớ một thời kỳ đấu tranh đầy gian khổ nhưng rất đỗi tự hào.
1. Từ những người con tiên phong của Mao Xá
Trong những năm 1920–1930, phong trào yêu nước và cách mạng ở Thanh Hóa phát triển mạnh. Tại Mao Xá, nhiều thanh niên sớm tiếp thu tư tưởng cách mạng, tham gia các tổ chức yêu nước và từng bước đi theo con đường cách mạng của Nguyễn Ái Quốc.
Tiêu biểu trong số đó là Lê Công Thanh và Lê Huy Toán – hai người con của Mao Xá đã có những đóng góp quan trọng đối với phong trào cách mạng Thanh Hóa trong thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám.
- Lê Công Thanh là nhà giáo,sớm giác ngộ cách mạng.Ông tham gia tổ chức và là môt trong những lãnh đạo Viêt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội ở Thanh Hóa từ những năm 1926-1927,truyền bá tư tưởng,sách báo cộng sản, yêu nước của Nguyễn Ái Quốc. Do bị địch khủng bố cuối năm 1929 thoát ly ra Bắc, tham gia phong trào “vô sản hóa” và được kết nạp vào Đảng. Ông là Xứ ủy viên Bắc Kỳ, đồng thời là Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam giai đoạn 1930–1932.
Đặc biệt, trong thời điểm phong trào cách mạng ở Thanh Hóa đang phát triển và cần một tổ chức cộng sản lãnh đạo, Xứ ủy Bắc Kỳ giao Lê Công Thanh nhiệm vụ chỉ đạo việc xây dựng tổ chức Đảng ở Thanh Hóa. Ông đã giao nhiệm vụ cho Nguyễn Doãn Chấp trở về Thanh Hóa bắt mối với các hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, xúc tiến xây dựng các tổ chức cộng sản.
Từ những hoạt động đó, tháng 7/1930, các chi bộ cộng sản đầu tiên ở Thanh Hóa lần lượt được thành lập,dẫn đến sự thành lập Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa ngày 29/7/1930, mở đường cho sự ra đời và phát triển của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa.
Như vậy, người con Mao Xá – Lê Công Thanh đã có vai trò quan trọng trong quá trình đưa sự lãnh đạo của Xứ ủy Bắc Kỳ và tổ chức cộng sản đến với phong trào cách mạng Thanh Hóa.
Với những cống hiến to lớn và quan trọng cho sự nghiệp cách mạng, ông Lê Công Thanh được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh. Đây là niềm tự hào lớn của gia đình, dòng họ và quê hương Thiệu Toán.
- Lê Huy Toán – người Bí thư Tỉnh ủy từ quê hương Mao Xá.
Cùng quê Mao Xá còn có Lê Huy Toán, một cán bộ cách mạng tiêu biểu của Thanh Hóa.
Trong thời kỳ phong trào cách mạng bị địch đàn áp gắt gao, ngôi nhà của gia đình Lê Huy Toán tại Mao Xá trở thành một trong những địa điểm hoạt động, hội họp quan trọng của cán bộ cách mạng.
Ông Lê Huy Toán từng giữ cương vị Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Thanh Hóa giai đoạn1940–1942, trực tiếp tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng của tỉnh trong một giai đoạn đặc biệt khó khăn. Những hoạt động của ông và các đồng chí tại quê hương đã góp phần xây dựng cơ sở cách mạng, củng cố tổ chức Đảng và phong trào quần chúng.
Ngày nay, ngôi nhà của ông là một địa chỉ lịch sử quan trọng trong cụm di tích cách mạng của Thiệu Toán.
2. Toán Tỵ - cái tên mang ý nghĩa đặc biệt.
Sau Cách mạng Tháng Tám, vùng đất này có thêm những tên gọi mang ý nghĩa đặc biệt.
Tên xã Huy Toán, sau này là Thiệu Toán, gắn với tên người cán bộ cách mạng Lê Huy Toán. Còn làng Mao Xá được đổi tên thành Toán Tỵ, kết hợp tên của hai người con cách mạng của quê hương là Lê Huy Toán và Lê Văn Tỵ.
Lê Văn Tỵ cũng là một người hoạt động cách mạng tiêu biểu của Mao Xá. Theo
tư liệu lịch sử địa phương, ông tham gia cách mạng từ trước năm 1945, làm công tác liên lạc cho tỉnh và góp phần duy trì, bảo vệ cơ sở cách mạng trong những năm phong trào bị đàn áp.Ông bị địch bắt và hy sinh trong tù năm 1941.
Tên gọi Toán Tỵ vì thế không chỉ là tên một làng quê, mà còn là sự ghi nhớ của quê hương đối với những người đã đóng góp cho phong trào cách mạng.
3. Những ngôi nhà trở thành cơ sở cách mạng
Một nét rất đặc biệt của Thiệu Toán là trong cùng một làng quê đã hình thành nhiều gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng.
Những ngôi nhà của Lê Huy Toán, Lê Công Thanh và Tô Đình Bảng tại Mao Xá – nay thuộc thôn Toán Tỵ – từng là những địa điểm hoạt động của cán bộ cách mạng.
Cụm di tích này đã được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia từ năm 1994 và hiện được xác định là cụm di tích lịch sử cách mạng của Xứ ủy Bắc Kỳ, Trung Kỳ và Đảng bộ Thanh Hóa thời kỳ 1930–1945.
4. Hội nghị lịch sử tháng Tám năm 1945
Một trong những dấu son đặc biệt của Thiệu Toán là ngôi nhà ông Tô Đình Bảng từng là nơi diễn ra Hội nghị Tỉnh ủy Thanh Hóa mở rộng từ ngày 13 đến 15/8/1945.
Trong những ngày lịch sử ấy, tình hình cách mạng trong cả nước đang chuyển biến rất nhanh. Hội nghị đã bàn và quyết định chủ trương Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn tỉnh, góp phần đưa phong trào cách mạng Thanh Hóa bước vào thời kỳ tổng khởi nghĩa.
Đó là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với Thiệu Toán: một ngôi nhà ở một làng quê bình dị đã trở thành nơi gắn với một quyết định quan trọng của phong trào cách mạng Thanh Hóa trong những ngày Tháng Tám lịch sử.
5. Truyền thống cách mạng được tiếp nối
Truyền thống cách mạng của Thiệu Toán không chỉ được thể hiện trong những năm trước Cách mạng Tháng Tám.
Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hàng trăm người con của quê hương đã lên đường chiến đấu, phục vụ chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc. Theo tư liệu lịch sử địa phương, toàn xã có gần 150 người con đã hy sinh, 138 thương, bệnh binh, 61 gia đình được trao Bằng có công với nước, 59 cán bộ lão thành cách mạng, 19 cán bộ tiền khởi nghĩa và 13 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Những con số ấy cho thấy truyền thống cách mạng ở Thiệu Toán không phải là câu chuyện của riêng một vài gia đình hay một thế hệ, mà đã trở thành một dòng chảy liên tục qua nhiều thế hệ người dân Thiệu Toán.
Thiệu Toán hôm nay đã có nhiều đổi thay. Những con đường mới, những ngôi nhà mới, đời sống của nhân dân ngày càng được nâng lên.
Nhưng cùng với sự phát triển ấy, những địa chỉ đỏ như nhà Lê Huy Toán, nhà Lê Công Thanh, nhà Tô Đình Bảng và Nhà truyền thống cách mạng Thiệu Toán vẫn cần được gìn giữ như những chứng tích sống động của lịch sử
Đó là nơi để thế hệ hôm nay hiểu rằng, trên mảnh đất quê hương mình từng có những người đã sớm lựa chọn con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc; đã chấp nhận gian khổ, tù đày, hiểm nguy và hy sinh để góp phần làm nên những bước ngoặt của lịch sử.
Đặc biệt, quê hương Thiệu Toán có quyền tự hào về những người con như Lê Công Thanh – người tham gia Xứ ủy Bắc Kỳ, có vai trò trong việc xây dựng tổ chức Đảng ở Thanh Hóa và được tặng Huân chương Hồ Chí Minh ; Lê Huy Toán – Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Thanh Hóa giai đoạn 1940–1942; cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đã đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của quê hương và đất nước.
Những tên tuổi ấy đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ của Thiệu Toán.
Từ Mao Xá đến Toán Tỵ, từ những ngôi nhà cách mạng bình dị đến những quyết định lịch sử trong mùa Thu năm 1945 – tất cả đã góp phần tạo nên truyền thống vẻ vang của quê hương Thiệu Toán.
Thiệu Toán hôm nay phát triển đi lên, nhưng truyền thống cách mạng của quê hương vẫn mãi là niềm tự hào, là nguồn sức mạnh tinh thần để các thế hệ tiếp tục xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
