03/09/2026
Truyền thông chính sách dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): Hướng đến bảo vệ sức khỏe nhân dân, quản lý an toàn thực phẩm từ sớm, từ xa
Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân là mục tiêu xuyên suốt của Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Thực hiện định hướng tuyên truyền chính sách về Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), nhằm cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác để cán bộ, Nhân dân, các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn phường Thống Nhất hiểu rõ sự cần thiết sửa đổi Luật An toàn thực phẩm năm 2010, những chính sách lớn đang được đề xuất và tích cực tham gia đóng góp ý kiến, UBND phường Thống Nhất thông tin một số nội dung đáng chú ý như sau:
1. Vì sao cần sửa đổi Luật An toàn thực phẩm?
Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm trong cả nước. Tuy nhiên, sau hơn 15 năm thực hiện, thực tiễn đã phát sinh một số hạn chế, bất cập cần được nghiên cứu, hoàn thiện.
Theo thông tin của cơ quan soạn thảo, một số vấn đề nổi lên gồm: phương thức quản lý chưa tiếp cận đầy đủ theo mức độ nguy cơ; việc phân công quản lý còn có điểm chưa thống nhất; cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm chưa được kết nối, liên thông đầy đủ; một số quy định về kiểm tra, kiểm nghiệm chưa đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, thương mại điện tử và phương thức sản xuất, kinh doanh thực phẩm ngày càng phát triển, việc sửa đổi Luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đổi mới phương thức quản lý, tăng cường phòng ngừa và bảo vệ tốt hơn sức khỏe người tiêu dùng là cần thiết.
2. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) hướng tới những gì?
Dự thảo Luật được xây dựng theo hướng chuyển mạnh từ tư duy quản lý, kiểm soát từng khâu sang quản lý an toàn thực phẩm theo toàn bộ chuỗi cung ứng và dựa trên mức độ nguy cơ.
Theo thông tin được Bộ Y tế công bố, dự thảo tập trung vào 4 chính sách lớn:
Thứ nhất, quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ xuyên suốt chuỗi cung ứng
An toàn thực phẩm được kiểm soát từ các khâu sản xuất ban đầu, thu hái, đánh bắt, khai thác, giết mổ, chế biến, công bố sản phẩm, lưu thông, phân phối đến tiêu dùng.
Thực phẩm dự kiến được phân nhóm theo mức độ nguy cơ để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. Đối với nhóm có nguy cơ cao sẽ được kiểm soát chặt chẽ hơn; nhóm nguy cơ thấp có thể được áp dụng phương thức quản lý, kiểm tra phù hợp hơn.
Dự thảo cũng đề xuất tăng cường áp dụng các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến như GMP, HACCP, ISO 22000 và các hệ thống tương đương theo lộ trình do Chính phủ quy định.
Thứ hai, đổi mới phương thức quản lý, tăng cường hậu kiểm
Một định hướng đáng chú ý của dự thảo là giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm, chuyển trọng tâm sang kiểm tra, giám sát thực tế trên thị trường, đồng thời nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Việc kiểm tra dự kiến được thực hiện dựa trên mức độ nguy cơ và dữ liệu về an toàn thực phẩm, trong đó có kết quả kiểm nghiệm, thông tin về sự cố an toàn thực phẩm, kết quả giám sát và lịch sử tuân thủ của cơ sở.
Điều này nhằm hướng tới nguyên tắc: cơ sở sản xuất, kinh doanh phải chủ động chịu trách nhiệm về an toàn của sản phẩm; cơ quan quản lý tăng cường giám sát, kiểm tra và xử lý khi phát hiện nguy cơ, vi phạm.
Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm
Dự thảo đề xuất xây dựng hệ thống thông tin về an toàn thực phẩm thống nhất, từng bước kết nối, liên thông từ Trung ương đến địa phương.
Cơ sở dữ liệu dự kiến tích hợp nhiều thông tin như cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; thông tin về sản phẩm; kết quả thử nghiệm; thanh tra, kiểm tra; sự cố an toàn thực phẩm và các dữ liệu liên quan.
Việc số hóa được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý có thêm thông tin để đánh giá nguy cơ, lựa chọn đối tượng cần kiểm tra và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, xử lý nhanh khi xảy ra sự cố.
Thứ tư, nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và suất ăn tập thể
Đối với các loại hình có liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng như thức ăn đường phố, nhà hàng, bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn, dự thảo đề xuất quy định cụ thể hơn về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh, cung cấp thực phẩm.
Đồng thời, dự thảo định hướng tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương trong phối hợp quản lý, kiểm tra và bảo đảm an toàn thực phẩm đối với các loại hình này.
3. An toàn thực phẩm trên môi trường kinh doanh trực tuyến cũng được quan tâm
Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử và dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến, dự thảo Luật đề xuất bổ sung, hoàn thiện các quy định liên quan đến kinh doanh thực phẩm trên môi trường số.
Theo định hướng được công bố, cơ sở kinh doanh thực phẩm trên thương mại điện tử phải công khai các thông tin pháp lý cần thiết của sản phẩm; đối với dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến, cơ sở kinh doanh phải công khai thông tin về tên, địa chỉ, địa điểm hoạt động thực tế và thông tin liên quan đến an toàn thực phẩm.
Các nền tảng cũng được đề xuất có trách nhiệm phối hợp kiểm soát, xác thực thông tin theo quy định và tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng để phục vụ việc truy xuất, xử lý khi có sự cố.
4. Người sản xuất, kinh doanh thực phẩm cần quan tâm điều gì?
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đặt trọng tâm vào việc nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm an toàn thực phẩm.
Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Luật, các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm cần chủ động:
Tuân thủ các quy định về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm;
Kiểm soát nguồn nguyên liệu, quá trình sản xuất, chế biến, bảo quản và lưu thông thực phẩm;
Chủ động lưu giữ, cập nhật các thông tin cần thiết về sản phẩm và quá trình kinh doanh theo quy định;
Bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc khi có yêu cầu;
Kịp thời phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện nguy cơ hoặc xảy ra sự cố an toàn thực phẩm;
Không quảng cáo thực phẩm gây hiểu nhầm về công dụng, đặc biệt không quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe như thuốc chữa bệnh.
Đối với các hộ kinh doanh thức ăn đường phố, cơ sở cung cấp suất ăn, bếp ăn tập thể và các cơ sở kinh doanh thực phẩm trên địa bàn phường, việc chủ động thực hiện đúng các yêu cầu về vệ sinh, nguồn gốc nguyên liệu, bảo quản và chế biến thực phẩm sẽ góp phần phòng ngừa nguy cơ ngay từ đầu.
5. Người tiêu dùng có vai trò quan trọng trong bảo đảm an toàn thực phẩm
Bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước hay các cơ sở sản xuất, kinh doanh mà cần sự tham gia của toàn xã hội.
Mỗi người dân cần:
Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng – kiểm tra thông tin sản phẩm – thực hiện đúng hướng dẫn bảo quản – không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu hư hỏng, bất thường – phản ánh kịp thời khi phát hiện nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, khi mua thực phẩm qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hoặc các dịch vụ giao đồ ăn, người tiêu dùng nên chú ý đến thông tin về cơ sở kinh doanh, nguồn gốc sản phẩm và các thông tin liên quan đến an toàn thực phẩm.
6. Dự thảo Luật vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện
Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng, lấy ý kiến, tiếp thu và hoàn thiện. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đã đăng tải hồ sơ dự thảo để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và Nhân dân nghiên cứu, tham gia đóng góp ý kiến.
Do đó, các nội dung nêu trên là những đề xuất trong Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), không phải là các quy định pháp luật đã có hiệu lực thi hành.
7. Chung tay xây dựng chính sách an toàn thực phẩm vì sức khỏe Nhân dân
Việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là quá trình có sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, người sản xuất, người kinh doanh và người tiêu dùng.
Mỗi ý kiến đóng góp có trách nhiệm sẽ góp phần hoàn thiện chính sách theo hướng khoa học, khả thi, minh bạch, bảo vệ sức khỏe Nhân dân, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững.
Vì sức khỏe của mỗi người, mỗi gia đình và cộng đồng, hãy cùng chung tay thực hiện tốt các quy định về an toàn thực phẩm và tích cực tham gia đóng góp ý kiến đối với chính sách khi được cơ quan có thẩm quyền lấy ý kiến.
Vũ Ngân (*)
