02/09/2026
ĐỀ XUẤT KHÔNG TIẾP TỤC TỔ CHỨC CƠ QUAN ĐIỀU TRA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO
Sáng 20/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Công an, Đại tướng Lương Tam Quang, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về định hướng, chính sách của dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).
Bộ trưởng cho biết dự thảo đề xuất bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện để phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới của Công an nhân dân; bổ sung quy định giao Bộ trưởng Công an quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân trên cơ sở căn cứ vào cơ cấu tổ chức của Bộ Công an.
Bên cạnh đó, dự thảo quy định không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao; bổ sung quy định giao Bộ trưởng Quốc phòng quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân trên cơ sở căn cứ vào cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng.
Về hoàn thiện quy định về thẩm quyền của từng Cơ quan điều tra, dự thảo bổ sung quy định để chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao cho Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân.
Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh theo hướng được tiến hành điều tra các vụ án hình sự quy định tại các chương từ Chương XIV đến Chương XXIV của Bộ luật Hình sự khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân.
Để bảo đảm sự linh hoạt, tính thống nhất, toàn diện trong việc thực hiện thẩm quyền điều tra vụ án, dự thảo Luật giao Bộ trưởng Công an quyết định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và giao Bộ trưởng Quốc phòng quyết định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.
Ngoài ra, dự thảo cũng hoàn thiện quy định về các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; sửa đổi, hoàn thiện nhiệm vụ, quyền hạn của công an xã, phường, đặc khu, đồn công an trong tiến hành tiếp nhận, xác minh ban đầu tố giác, tin báo về tội phạm để giải quyết những khó khăn, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Bộ luật Tố tụng hình sự.
Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành việc bỏ Cơ quan cảnh sát điều tra Công an cấp huyện phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới của Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Tuy nhiên, đề nghị nghiên cứu đề xuất các giải pháp để khắc phục những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh khi thực hiện các thay đổi này trên thực tế.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị quy định cụ thể về tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân tại Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự để bảo đảm phù hợp với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, phù hợp quy định của Luật Tổ chức Quốc hội và đồng bộ với Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.
Về thẩm quyền điều tra theo loại tội và thẩm quyền điều tra theo lãnh thổ của Điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy Điều 39 của dự thảo Luật đã mở rộng thẩm quyền so với khoản 1a Điều 37 của Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành và chưa đồng bộ, thống nhất với quy định tại Điều 41 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị đánh giá tác động kỹ lưỡng và thuyết minh cụ thể về nội dung này./.
Báo Nhân dân
