Regjioni i Mitrovicës përfshin komunën e Vushtrrisë, Skenderajt, Zubin Potokut, Zveçanit dhe Leposaviqit. Të rralla janë viset në të cilat njerëzit, si në regjionin e Mitrovicës, kanë lënë aq shumë gjurmë të kulturës së vet materiale e shpirtërore dhe të zhvillimit të vet krijues, sidomos kur është fjala për fillet e para të ekzistimit të vetë komunave në fjalë. Ky regjion në fillim ishte me vendb
anime neolitike, romake, mesjetare, qyteza (kasabe) të periudhës otomane, qyteza zejtare-tregtare dhe së fundi Mitrovica njihet si qytet industrial bashkëkohor. Përveç trashëgimisë së paluajtshme arkeologjike dhe arkitektonike që dëshmojnë jetesën në periudha historike është edhe trashëgimia e luajtshme dhe ajo shpirtërore, që sot e hasim në koleksionet muzeore dhe arkivat e regjionit dhe tek koleksionuesit privatë. Trashëgimia kulturore arkeologjike, arkitektonike, e lëvizshme dhe shpirtërore janë dëshmi të gjalla për kohët e kaluara dhe për historinë e bujshme politike e kulturore, jo vetëm si njohuri për të kaluarën por edhe si krahasim me kohën e tashme. Regjioni i Mitrovicës në Listën e Trashëgimisë Kulturore për Mbrojtje të Përkohshme ka të listuara gjithsej 164 asete, prej te cilave 39 eksponate te luajtshme dhe 125 te paluajtshme prej nga 39 janë rezervate arkeologjike, 8 ansamble arkeologjike, 78 ansamble arkitekturore, përkatësisht 87 me karakter profan, 34 te natyrës sakrale dhe 4 utilitare
