12/05/2026
Phala Phala: Pres. Ramaphosa se rug is teen die muur – betwis na jare die bevindinge van onafhanklike ondersoekpaneel
Mediaverklaring uitgereik deur:
Dr. Corné Mulder
VF Plus-leier
11 Mei 2026
Pres. Cyril Ramaphosa is met sy rug teen die muur. Sy besluit om nou, ná byna vier jaar, die bevindinge van die onafhanklike artikel 89-paneel te betwis, is duidelik ’n desperate poging om homself te red.
Sy terugvegpoging kom nadat die Grondwethof verlede week sy vroeëre beskerming deur die ANC-meerderheid in die parlement weggeneem het.
Dit is duidelik dat die president besef die skild waarmee die ANC hom in Desember 2022 met 214 stemme teen 148 beskerm het, het ineengestort. Sy enigste opsie nou is om terug te veg.
Die president se aansoek om hersiening van die onafhanklike paneel se verslag sal die parlementêre proses vir eers stuit, maar dit verander nie die fundamentele werklikheid dat die Grondwethof beslis het die verslag moet ondersoek word nie.
Hierdie saak gaan duidelik al hoe minder oor die behoud van pres. Ramaphosa persoonlik en al hoe meer oor die behoud van die ANC self.
Wat agter die skerms afspeel, is ’n bittere oorlewingstryd om die siel en die mag van die ANC – ’n stryd waarin selfs magte buite die ANC ’n direkte belang het.
Dit ly geen twyfel nie dat oud-pres. Jacob Zuma homself en sy MK-party as die ware vaandeldraers van die ANC se oorspronklike ideale sien, met die EFF in die rol van ’n radikale jeugliga.
Pres. Ramaphosa moes binne 180 dae ná die onafhanklike paneel se bevindinge op 30 November 2022 besluit het of hy dit wou hersien. Hy het dit nie gedoen nie. Sedert die parlementêre stemming op 13 Desember 2022 het hy eerder probeer om die hele aangeleentheid onder ’n kleed van stilte te begrawe.
Nou, nadat die Grondwethof ’n nuwe wending aan die saak gegee het, kom pres. Ramaphosa na vore en beweer skielik dat die paneelverslag “verskeie foute” bevat.
Hy ontken dat hy enigsins verkeerd of ongrondwetlik opgetree het en beweer die saak word gedryf deur mense wat nie vooruitgang in die land wil sien nie. Hy hou vol dat hy volle samewerking aan die ondersoek gegee het en dat die bewerings bloot hoorsê is.
Die VF Plus glo die waarheid moet uiteindelik uitkom. Die Grondwethof het die weg oopgemaak vir ’n behoorlike ondersoek. Laat daardie proses nou sy gang gaan, sonder verdere vertragingstaktieke.