Gołdap Miasto

Wskazówki dojazdu

Gołdap Miasto Gołdap dawniej i dziś. Głównie dawniej.

Szeskie Wzgórza z Piękną Górą w tle. Pocztówka z połowy lat 70.
15/11/2026

Szeskie Wzgórza z Piękną Górą w tle. Pocztówka z połowy lat 70.

Kolorowane zdjęcia z kroniki "Gołdap wczoraj" przedstawiają budowę szkoły podstawowej nr 3. Rok 1968.
14/11/2026

Kolorowane zdjęcia z kroniki "Gołdap wczoraj" przedstawiają budowę szkoły podstawowej nr 3. Rok 1968.

Uczniowie gołdapskiego LO w pracowni języka niemieckiego. Lata 2000. to rozpozna osoby na fotografii??? Prosimy o wpisy ...
13/11/2026

Uczniowie gołdapskiego LO w pracowni języka niemieckiego. Lata 2000. to rozpozna osoby na fotografii??? Prosimy o wpisy w komentarzach.

ZMURSZAŁE PNIE I URZĘDOWE SPORYTajemnica gołdapskiego wodociąguW maju 1930 roku zwykłe prace ziemne przy dawnej Köhlerst...
12/11/2026

ZMURSZAŁE PNIE I URZĘDOWE SPORY
Tajemnica gołdapskiego wodociągu

W maju 1930 roku zwykłe prace ziemne przy dawnej Köhlerstrasse (prawdopodobnie dzisiejszej ul. Partyzantów lub fragment Krolewieckiej) doprowadziły do odkrycia, które na niemal dwa lata zaangażowało lokalne władze oraz najwybitniejsze autorytety naukowe Prus Wschodnich. Odkrycie drewnianej rury potwierdziło przekazy z dawnych kronik miejskich, dając początek skrupulatnemu śledztwu historyczno-konserwatorskiemu.

Sensacja przy zakładaniu instalacji gazowej
Wszystko zaczęło się od doniesienia prasowego. Dnia 26 maja 1930 roku lokalny dziennik Oletzkoer Zeitung (nr 122) poinformował o natrafieniu na niezwykły obiekt hydrotechniczny podczas doprowadzania przyłącza gazowego i wodnego do budynku p. Brodowskiego. Prasa tak relacjonowała to zdarzenie:
„Wodociąg odnaleziono na głębokości około 1½ metra; leży on pośrodku ulicy Köhlerstrasse i zdaje się istotnie prowadzić ku wskazanemu powyżej miejscu na rynku. W pniu drzewnym znajduje się wycięcie, w którym umieszczono dopasowany kawał drewna służący za przykrycie. Rura owszem znajduje się jeszcze w bardzo dobrym stanie, jakkolwiek wykonana jest z drewna świerkowego”.
Lokalni badacze natychmiast powiązali wykopalisko z zapisami w miejskiej kronice, według których już w XVI wieku woda miała płynąć grawitacyjnie ze źródeł u podnóża Góry Gołdapskiej wprost do zbiornika (cysterny) usytuowanego w północno-wschodnim narożniku rynku, naprzeciw sklepu z wyrobami żelaznymi Rudolfa Muellera.

Sceptycyzm Starosty: „To byli ubodzy osadnicy”
Gdy sprawą zainteresował się Prezydent Regencyjny w Gąbinie, prosząc o oficjalne wyjaśnienia w piśmie z 31 maja 1930 r., Starosta Gołdapski w swoim raporcie z 10 czerwca 1930 r. (sygn. I. 4268) wyraził głęboki sceptycyzm wobec XVI-wiecznego datowania. Starosta sformułował konkretne argumenty techniczne oraz historyczno-gospodarcze:
1. Parametry techniczne: Wykopana rura stanowiła pień drzewa o średnicy zewnętrznej około 40 cm, z wewnętrznym wydrążeniem o średnicy 10 cm.
2. Warunki ekonomiczne osadników: Przywołując dokumenty z lat 1566–1586, starosta wskazał na skrajne ubóstwo pierwszych mieszkańców. Sołtys miasta w 1586 roku uskarżał się w pismach, że udręczeni trudnymi warunkami mieszkańcy zbiegli z osady aż trzykrotnie. „Ludzie ci nie posiadali bez wątpienia zbywających funduszów na budowę wodociągu” – konkludował starosta.
3. Brak wzmianek u ekspertów epoki: Książęcy radca kameralny Caspar von Nostitz, odpowiadający za gospodarkę wodną w regionie, nie wspomniał o istnieniu wodociągu w Gołdapi w żadnych ze swoich szczegółowych opracowań.
4. Hipoteza alternatywna: Uznano za prawdopodobne, że odnaleziony pień to fragment konstrukcji studni należącej do jednej z osiedli istniejących przed lokacją miasta (np. wsi położonej między rynkiem a gmachem Starostwa - Kreishaus).

Weryfikacja (1931–1932): Wodociąg z XVIII wieku
Spór znalazł rozwiązanie rok później. W odpowiedzi na zapytanie Regencyjne z 5 czerwca 1931 r. (I.Fü 1614 II), Starosta Gołdapski przedstawił 27 czerwca 1931 r. (sygn. I. 3863) zrewidowane stanowisko:
„Drogą zasięgnięcia informacji ustaliłem, iż w Gołdapi istotnie istniał przewód wodociągowy, który wedle sposobu jego założenia datować należy na wiek XVIII. Sądzę, iż obecnie jestem w stanie wskazać miejsce początku oraz zakończenia owego przewodu”.
Prace przy kładzeniu miejskiej sieci kanalizacyjnej w kolejnych miesiącach pozwoliły odsłonić kolejne sekcje rurociągu. W raporcie z 21 maja 1932 r. (sygn. I. 3330) starosta potwierdził, że rury drążone z pni grubości około 0,5 m służyły do doprowadzania wody ze źródeł do cysterny rynkowej. Odkryte i wycięte fragmenty świerkowych pni przekazano do zbiorów Muzeum Regionalnego (Heimatmuseum) w Gołdapi.

Ekspertyza w Królewcu
Przełomowe znalezisko zyskało rangę ważnego odkrycia archeologicznego Prus Wschodnich. Dnia 27 maja 1932 r. kompletną dokumentację (wraz z załącznikami i mapą sytuacyjną) przekazano do państwowego rzeczoznawcy ds. zabytków.
W aktach sprawy z czerwca 1932 roku pojawiają się nazwiska kluczowych badaczy tamtego okresu: prof. dr. Wilhelma Gaertego – dyrektora słynnego Prussia-Museum na zamku w Królewcu – oraz prof. dr. Richarda Dethlefsena – Prowincjonalnego Konserwatora Zabytków Prus Wschodnich.
Ostatni ślad pisemny w urzędowej teczce to adnotacja z 10 czerwca 1932 r. (sygn. 381), potwierdzająca zwrot akt przez prof. Dethlefsena do Muzeum Prus. Na tym etapie zachowana korespondencja urzędowa się kończy, pozostawiając dalsze losy eksponatów oraz pełnych wniosków badawczych w sferze domysłów i niepisanej historii.

Topografia, trasa i rola miejskiej cysterny
Zestawienie zachowanego w aktach szkicu sytuacyjnego z 1932 roku w skali 1:25 000 ze współczesną rzeźbą terenu oraz opisami kronikarskimi pozwala precyzyjnie odtworzyć inżynieryjne założenia XVIII-wiecznej instalacji:

Początek (źródło): Punkt czerpania wody (Quelle) znajdował się na południowy wschód od miasta, u stóp wzniesień w rejonie dawnego majątku Kleeberg (dzisiejsze Konikowo) oraz Wilhelmsberg. Budowniczowie wykorzystali tam naturalną różnicę wysokości (hipsometrię), co wymuszało grawitacyjny spływ wody ku obniżeniu, w którym leży centrum Gołdapi.

Przebieg trasy: Przewód biegł niemal w linii prostej w kierunku północno-zachodnim (jedynie z lekkim łukiem dostosowanym do naturalnego nachylenia terenu), przecinając obszary dzisiejszych osiedli południowo-wschodnich. Do zwartej zabudowy miejskiej rurociąg wchodził w rejonie dawnej Bramy Kozackiej lub wschodniej części zabudowy, prowadząc dalej w osi ulicy Köhlerstrasse.

Koniec (cysterna na rynku): Linia drewnianych rur kończyła się w północno-wschodnim narożniku rynku (rejon dzisiejszego Placu Zwycięstwa), gdzie zasilała otwarty zbiornik wodny.

Źródła historyczne potwierdzają, że miejska cysterna powstała w 1789 roku, a jej budowę połączono z zakrojoną na szeroką skalę modernizacją infrastruktury: naprawą wodociągów, wybrukowaniem rynku oraz wzniesieniem czterech nowych studni publicznych. Według opisów z około 1790 roku zbiornik usytuowany był na płycie rynku w bezpośrednim sąsiedztwie centralnego bloku obiektów publicznych – obok ratusza, kościoła, ław piekarskich i rzeźnickich, strażnicy pożarnej oraz studni.
Głównym zadaniem cysterny – oprócz poprawy codziennego zaopatrzenia mieszkańców – było zwiększenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W obliczu gęstej, drewnianej zabudowy oraz częstych pożarów nawiedzających Gołdap, stały rezerwuar wody w sercu miasta pozwalał na błyskawiczne napełnianie sikawek strażackich. Otwarty zbiornik stwarzał jednak również zagrożenie dla przechodniów. W swojej Kronice Miasta Gołdap superintendent Daniel Wilhelm Schröder odnotował z troską:
„Na rynku znajduje się zbiornik na wodę (zwany cysterną); dobrze byłoby, gdyby został przynajmniej otoczony płotem, ponieważ od czasu do czasu dzieci i starsi ludzie ulegają tu wypadkom”.
Dawny system grawitacyjny i otwarty zbiornik rynkowy ostatecznie straciły rację bytu dopiero na początku XX wieku – wraz z oddaniem do użytku w 1905 roku nowoczesnej sieci wodociągowej z wieżą ciśnień oraz późniejszymi przebudowami rynku po zniszczeniach wojennych. Świerkowe rury odnalezione pod brukiem w latach 30. pozostają jednak jednym z najciekawszych materialnych świadectw dawnej inżynierii miejskiej na Mazurach.

12/11/2026

🗞️ GOŁDAPSKI SKRÓT DNIA | Wydarzenia z miasta i powiatu
───────────────

🏛️ Wczoraj, 11 listopada 2026 roku, mieszkańcy oraz przedstawiciele lokalnych władz samorządowych uczcili w Gołdapi Narodowe Święto Niepodległości. Główne uroczystości odbyły się pod Pomnikiem Niepodległości, gdzie delegacje złożyły kwiaty w hołdzie bohaterom walczącym o wolność ojczyzny.

🏛️ Starostwo Powiatowe w Gołdapi ogłosiło rozpoczęcie konsultacji społecznych dotyczących programu współpracy z organizacjami pozarządowymi na rok 2027. Lokalne stowarzyszenia, fundacje oraz kluby sportowe z terenu powiatu gołdapskiego mogą już zapoznać się z projektem i zgłaszać swoje uwagi w wyznaczonym terminie.

🏛️ Gminne obchody 11 Listopada odbyły się także w Baniach Mazurskich, gdzie zorganizowano uroczysty przegląd pieśni patriotycznej w GOKiP. W wydarzeniu aktywnie uczestniczyły poczty sztandarowe oraz uczniowie lokalnych szkół, którym władze gminy podziękowały za godną postawę i zaangażowanie.

🏛️ Urząd Miejski w Gołdapi poinformował o rozpoczęciu konsultacji społecznych dotyczących projektu budżetu obywatelskiego oraz opublikował harmonogram otwartych spotkań z mieszkańcami. Zainteresowani mogą już zapoznać się z terminami składania własnych propozycji zadań inwestycyjnych przewidzianych do realizacji w kolejnym roku.

🏛️ Urząd Gminy Dubeninki opublikował harmonogram mobilnego odbioru odpadów wielkogabarytowych oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego z terenu gminy. Zbiórka obejmie poszczególne sołectwa i zostanie przeprowadzona w drugiej połowie listopada 2026 roku.

🏆 W hali sportowej przy ul. Partyzantów rozegrano II Niepodległościowy Turniej Tenisa Stołowego o Puchar Dyrektora OSiR. Zawody przyciągnęły pasjonatów tenisa stołowego z regionu, a po zaciętych pojedynkach wyłoniono najlepszych zawodników w poszczególnych kategoriach wiekowych.

⚽ Ośrodek Sportu i Rekreacji w Gołdapi otworzył zapisy do Mikołajkowego Turnieju Piłki Halowej o Puchar Burmistrza Gołdapi. Sportowe zmagania odbędą się w hali przy ul. Partyzantów, a organizatorzy udostępnili już szczegóły dotyczące rejestracji amatorskich drużyn chętnych do udziału w rozgrywkach.

🎭 W sali widowiskowej Domu Kultury w Gołdapi odbyła się uroczysta wieczornica oraz koncert pieśni patriotycznych pod hasłem „Dla Niepodległej”, podczas którego wystąpiły lokalne zespoły wokalne. Placówka zapowiedziała również kolejne wydarzenia – jeszcze w listopadzie mieszkańcy będą mogli wziąć udział w warsztatach rękodzielniczych.

🎭 Dom Kultury w Gołdapi zaprasza mieszkańców na nadchodzący weekendowy program artystyczny, w ramach którego zaplanowano jesienny koncert kameralny. W programie znalazło się również uroczyste otwarcie nowej wystawy fotograficznej w sali wystawienniczej placówki.

🚓 Funkcjonariusze ruchu drogowego z Komendy Powiatowej Policji w Gołdapi podsumowali działania kontrolne prowadzone podczas długiego weekendu listopadowego. Wzmożone patrole na trasach DK65 oraz DW650 czuwały nad bezpieczeństwem podróżnych i reagowały na wykroczenia drogowe odnotowane w ostatnich dwóch dniach.

🚓 Policjanci ruchu drogowego z Komendy Powiatowej Policji w Gołdapi przeprowadzili na trasach DK65 oraz DW650 wzmożone działania kontrolne pod kryptonimem „Prędkość”. Podczas dzisiejszej akcji funkcjonariusze sprawdzali, czy kierowcy stosują się do obowiązujących ograniczeń, oraz podsumowali statystyki ujawnionych wykroczeń na drogach powiatu gołdapskiego.

🚒 Nocą zastępy z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Gołdapi oraz Ochotniczej Straży Pożarnej interweniowały przy pożarze sadzy w przewodzie kominowym na terenie gminy Gołdap. Strażacy z KP PSP w Gołdapi przypominają mieszkańcom o obowiązku regularnego czyszczenia i przeglądów instalacji grzewczych w sezonie jesienno-zimowym.

Święto Wiosny w Szkole Podstawowej nr 3. Początek lat 2000.
11/11/2026

Święto Wiosny w Szkole Podstawowej nr 3. Początek lat 2000.

Gdzie zniknęła Köhlerstrasse? Na pokolorowanej pocztówce z 1915 roku widnieją zniszczenia wojenne i ruiny domów z podpis...
10/11/2026

Gdzie zniknęła Köhlerstrasse?

Na pokolorowanej pocztówce z 1915 roku widnieją zniszczenia wojenne i ruiny domów z podpisem: „Folgen der Russenherrschaft in Goldap. Zerstörte Häuser in der Köhlerstrasse”. Choć dawne nazwy gołdapskich ulic zostały dość dobrze udokumentowane w opracowaniach historycznych, w przypadku Köhlerstrasse natrafiamy na poważną zagadkę. Ta pocztówka to ślad potwierdzający istnienie tej nazwy.

Analizując kadrowanie zdjęcia, można precyzyjnie odtworzyć geografię tej przestrzeni:
Panorama przedstawia południową część miasta z charakterystycznym widokiem na Piękną Górę w tle. Po prawej stronie (w tle) wyraźnie rysuje się sylwetka kościoła katolickiego (pw. św. Leona). Widoczna w głębi zieleń to dawny ogród przylegający do ówczesnej Schlageterstrasse (dzisiejsza ulica Królewiecka). Ulica przebiegająca tuż za zniszczonymi budynkami to wschodnia część obecnej ul. Partyzantów — i to prawdopodobnie jej dotyczy podpis z niemieckiej kartki.

Na czym polega problem?
Według niemieckich planów Gołdapi, dostępnych w wydawnictwach powojennych wspomniany odcinek dzisiejszej ul. Partyzantów nosił nazwę Blumenstrasse. Gdzie zatem podziała się Köhlerstrasse?
Nie był to jedynie epizodyczny błąd wydawcy pocztówki z czasów I wojny światowej. Posiadam dowód w postaci oficjalnej korespondencji urzędowej z 1930 roku, w której nazwa Köhlerstrasse wciąż funkcjonuje w obiegu administracyjnym.

Pytanie do Czytelników
Czy nazwa Köhlerstrasse była starszym/równoległym określeniem części Blumenstrasse, czy może odnosiła się do mniejszego zaułka lub pierzei w tym kwartale?
Jeśli dysponują Państwo dokumentami, planami lub informacjami na ten temat, będę niezwykle wdzięczny za podzielenie się nimi w komentarzach.
Rozwikłajmy tę zagadkę wspólnie!

Uczniowie Szkoły Podstawowej w Grabowie na zdjęciu z początku wieku. Prosimy o szczegóły w komentarzach.
09/11/2026

Uczniowie Szkoły Podstawowej w Grabowie na zdjęciu z początku wieku. Prosimy o szczegóły w komentarzach.

Przeglądając swoje zbiory, trafiłem na skan starego diapozytywu.Długo zastanawiałem się, jakie miejsce przedstawia to zd...
08/11/2026

Przeglądając swoje zbiory, trafiłem na skan starego diapozytywu.

Długo zastanawiałem się, jakie miejsce przedstawia to zdjęcie… Dopiero po pewnym czasie i uważnym przyjrzeniu się detalom w tle wszystko zaczęło układać się w całość!

Proponuję więc małą zgadywankę:
Jakie miejsce przedstawia ten kadr?
Z jakich lat może pochodzić to ujęcie?

Dajcie znać w komentarzach, jakie macie typy! Rozwiązanie zdradzę już niedługo.

07/11/2026

Drodzy Czytelnicy! 📰
Od dzisiaj na profilu Gołdap Miasto pojawia się nowy, cykl informacyjny.
Obok dotychczasowych materiałów, historycznych wspomnień i archiwalnych fotografii, codziennie będziemy publikować zwięzły skrót najważniejszych wiadomości z Gołdapi oraz całego powiatu gołdapskiego.
Co znajdziecie w codziennym zestawieniu?
▪️ Komunikat służb (Policja, Straż Pożarna)
▪️ Ważne ogłoszenia urzędowe i samorządowe
▪️ Zapowiedzi wydarzeń kulturalnych oraz sportowych
Wszystko zwięźle, w jednym miejscu i bez szumu informacyjnego – tak, aby w minutę dowiedzieć się, czym żyje nasz region.

Pierwsze zestawienie już dziś. Do zobaczenia w komentarzach!

🗞️ GOŁDAPSKI SKRÓT DNIA | Wydarzenia z miasta i powiatu

🌊 Spadek wody w Zalewie Gołdap – to awaria techniczna
Policja z KPP w Gołdapi podsumowała czynności w sprawie nagłego obniżenia się poziomu wody w Zalewie nad Ustroniem. Ze względu na sąsiedztwo strefy przygranicznej, służby weryfikowały sprawę wielotorowo, jednak ekspert jednoznacznie wykluczył celowe działanie i akt dywersji. Przyczyną niekontrolowanego odpływu wody była usterka techniczna sterownika zasilanego energią słoneczną przy klapie jazu. Urządzenie zostało naprawione, a służby potwierdzają brak zagrożenia ekologicznego.

🛑 Zmiany w organizacji ruchu na ul. Konopnickiej
Urząd Miejski w Gołdapi informuje o nadchodzących zmianach dotyczących kierowców poruszających się po miasteczku. Od początku grudnia bieżącego roku na ulicy Marii Konopnickiej wprowadzony zostanie stały zakaz postoju. Decyzja ta ma na celu usprawnienie przejazdu oraz podniesienie poziomu bezpieczeństwa pieszych i kierowców w tej części miasta.

🏛️ Gołdapski rynek z lat 30. XX wieku na nowej makiecie
W centrum miasta, w pobliżu zegara słonecznego na Placu Zwycięstwa, odsłonięto wyjątkową makietę z brązu przedstawiającą historyczny układ przestrzenny gołdapskiego rynku sprzed II wojny światowej. Projekt zrealizowany przez Stowarzyszenie Gołdapski Fundusz Lokalny we współpracy z samorządem został w pełni przystosowany dla osób niedowidzących i niewidomych – zawiera wypukłe detale architektoniczne oraz opisy w alfabecie Braille'a.

🇱🇹 Współpraca uzdrowiskowa z litewskimi Birsztanami
Przedstawiciele samorządu gminy Gołdap złożyli wizytę roboczą w zaprzyjaźnionych litewskich Birsztanach. Spotkanie było poświęcone wymianie doświadczeń w zakresie zarządzania infrastrukturą leczniczą i promocji walorów krajobrazowych. Obie miejscowości planują wspólne inicjatywy w ramach transgranicznych projektów poświęconych rozwojowi turystyki zdrowotnej.

💧 Ponad 1,5 mln zł na przydomowe oczyszczalnie ścieków
Gmina Gołdap pozyskała kolejne znaczące fundusze zewnętrzne – tym razem mowa o kwocie blisko 1,5 mln zł przeznaczonej na gospodarkę ściekową poza obszarem miejskim. Środki te zostaną przeznaczone na dofinansowanie budowy nowoczesnych, przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach wiejskich. Inwestycja ma znacząco wpłynąć na poprawę stanu środowiska naturalnego w regionie.

🚌 Wsparcie rzeczowe dla partnerów z rejonu wyżnickiego
Podczas ostatniej sesji Rady Powiatu Gołdapskiego podjęto uchwałę dotyczącą przekazania pomocy materialnej dla zagranicznych partnerów. Powiat przeznaczy dwa sprawne pojazdy ze swoich zasobów na rzecz samorządu w rejonie wyżnickim na Ukrainie. Pozwoli to wspomóc lokalny transport i zabezpieczyć codzienne potrzeby mieszkańców tamtejszej wspólnoty.

🚓 Policjanci z Gołdapi zatrzymali mężczyznę podejrzanego o kradzież z włamaniem do jednej z lokalnych firm. Funkcjonariusze sprawnie wytypowali sprawcę i odzyskali skradziony sprzęt o łącznej wartości ponad 3 tysięcy złotych, który trafił już z powrotem do właściciela.

🚓 Do niebezpiecznego zdarzenia drogowego doszło w nocy na terenie powiatu gołdapskiego, gdzie kierująca pojazdem zasnęła za kierownicą. Zjeżdżający z drogi samochód uderzył w drzewo, a następnie dachował.

🏛️ Podczas ostatniej sesji Rady Powiatu w Gołdapi doszło do niespodziewanego zwrotu akcji w lokalnym samorządzie. Dotychczasowa wicestarosta Marzanna Wardziejewska złożyła oficjalną rezygnację z pełnionej funkcji.

🎭 W Galerii K2 działającej przy Domu Kultury w Gołdapi otwarto nową wystawę prac Mirosława Słapika. Ekspozycja prezentuje surrealistyczną twórczość lokalnego artysty, przyciągając miłośników sztuki z całego regionu.

🎭 Gołdapscy artyści zaznaczyli swoją obecność na XIV Olsztyńskim Biennale Sztuki, biorąc udział w uroczystej inauguracji tego prestiżowego przeglądu. Wydarzenie to jest jednym z najważniejszych punktów w kalendarzu kulturalnym naszego województwa.

⚽ Młodzi zawodnicy Akademii Rominty Gołdap z rocznika Orlik zaliczyli znakomity występ podczas turnieju w Mrągowie. Reprezentanci naszego miasta zaprezentowali świetną formę, kończąc rozgrywki z bilansem pięciu zwycięstw i jednego remisu.

Adres

Gołdap
19-500

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Gołdap Miasto opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij


Inne Punkt orientacyjny i miejsce historyczne w Gołdap

Pokaż Wszystkie