Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach

11/08/2026

🎉 Dziś świętujemy!
📅 11 sierpnia – Dzień Konserwatora Zabytków

Dziękujemy wszystkim, którzy z pasją i zaangażowaniem chronią nasze dziedzictwo. 🏛️
Dzięki Wam historia trwa, zachwyca i inspiruje kolejne pokolenia!

💙 Życzymy satysfakcji, uznania i radości z każdego uratowanego zabytku!

30/07/2026

24/07/2026

W związku z pojawiającymi się informacjami medialnymi dotyczącymi „zniknięcia” z cmentarza „Kule” w Częstochowie rzeźby upamiętniającej Edytę Allert Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków informuje, że po otrzymaniu informacji w tej sprawie podjął niezwłoczne działania celem ustalenia okoliczności sprawy. Administrator cmentarza na wezwanie Konserwatora oświadczył, iż rzeźba została zabezpieczona i przekazana do konserwacji ze względu na zagrożenie niestabilnym posadowieniem, uszkadzaniem przez blisko rosnące drzewo oraz mocną degradacją biologiczną. Konar uszkadzający rzeźbę został usunięty. Po zakończeniu prac rzeźba wróci na dotychczasowe miejsce.

Pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w Częstochowie dokonali oględzin pomnika u osoby, której oddano go do konserwacji i potwierdzili, iż konieczność przeprowadzenia prac związanych z oczyszczeniem pomnika, uzupełnieniem ubytków i impregnacją. Prace zostaną przeprowadzone pod nadzorem konserwatora dzieł sztuki po wydaniu stosownego pozwolenia przez Konserwatora.

Służby Konserwatora zweryfikowały także informację o „zniknięciu” dwóch nagrobków z terenu cmentarza „Kule”.

Wyjaśnić należy, że nagrobki na terenie cmentarza, jak i wspomniany pomnik nie są wpisane do rejestru zabytków i część z nich podlega ochronie wyłącznie jako element zespołu cmentarnego.

Służby Konserwatora ustaliły, że nagrobek Ignacego Schreibera pochodzący z pierwszej połowy XX wieku, został zlikwidowany zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. O fakcie tym Konserwator nie został poinformowany.

Z kolei nagrobek Zygmunta Sędzimira został zdemontowany i odpowiednio zabezpieczony na czas realizacji prac związanych z posadowieniem w jego sąsiedztwie współczesnego nagrobka uczestników Powstania Warszawskiego. Po zakończeniu prac nagrobek Zygmunta Sędzimira zostanie ponownie ustawiony na swoim dotychczasowym miejscu.

W najbliższych dniach Konserwator przeprowadzi kontrolę, celem ustalenia czy doszło do usunięcia także innych nagrobków i przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Pouczono Administratora cmentarza, że wszelkie działania na jego terenie, z uwagi na ochronę wynikającą z wpisu do rejestru zabytków, winny odbywać się w porozumieniu z Konserwatorem po uzyskaniu stosownego pozwolenia, jeśli takie jest wymagane.

Jednocześnie Konserwator apeluje by dyskusja dotycząca działań na cmentarzu „Kule” odbywała się z zachowaniem wzajemnego szacunku i w oparciu o fakty oraz potwierdzone informacje oraz o niepublikowanie niesprawdzonych i nieprawdziwych informacji.

20/07/2026

Ratujemy polskie perły kultury! Ruszył nabór wniosków na ochronę i konserwację zabytków w Programie Kultura. Do wykorzystania jest rekordowe 273,5 mln zł z Fundusze norweskie i EOG.

🎭 NA CO?

Pieniądze mają trafić na ratowanie i rewitalizację zabytków, zarówno budynków, jak i cennych przedmiotów czy księgozbiorów. Wsparcie obejmie między innymi:
🔸prace konserwatorskie, restauratorskie i budowlane przy zabytkach,
🔸konserwację i digitalizację zabytków ruchomych, księgozbiorów i muzealiów,
🔸zakup sprzętu i wyposażenia,
🔸porządkowanie terenu wokół zabytku – zieleń, ścieżki, ławki, oświetlenie,
🔸działania edukacyjne, promocyjne i szkoleniowe związane z projektem.

🏰 DLA KOGO?

O wsparcie mogą ubiegać się:
🔹 samorządy, które składają wniosek w imieniu swoich instytucji kultury,
🔹 samorządowe instytucje kultury, np. muzea, domy kultury, biblioteki,
🔹 organizacje pozarządowe działające w obszarze kultury.

⚠️ Wnioski można składać od 15 lipca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r.

Poznaj szczegóły: https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/2735-mln-zl-z-funduszy-norweskich-i-eog-na-nowe-zycie-dla-zabytkow

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

10/07/2026

🏛️ Badania archeologiczne przy Oficynie Zamkowej w Pszczynie

W związku z planowaną inwestycją Muzeum Zamkowe w Pszczynie pn. „Rewitalizacja budynku gospodarczego, budynku Oficyny wraz z otoczeniem i przystosowanie do prowadzenia działalności muzealnej” przeprowadzono szeroko zakrojone badania archeologiczne.

Prace rozpoczęły się od nieinwazyjnych badań georadarowych a następnie wykonano 21 wykopów archeologicznych, zarówno wewnątrz budynku oficyny, jak i w jego bezpośrednim otoczeniu.

Najważniejszym rezultatem badań było odkrycie pochówków datowanych wstępnie na XVI wiek. Ułożenie pochówków wskazuje, że teren ten pełnił funkcję cmentarną przez dłuższy okres. W tym samym miejscu odsłonięto również relikty kamiennej budowli, która mogła być związana z funkcjonowaniem cmentarza.
Archeolodzy natrafili na pochówki także przy Bramie Wybrańców (podobnego odkrycia dokonano także w 1996 r. podczas prac budowlanych na dziedzińcu zamkowym).

Badania prowadzone po wschodniej stronie oficyny na długości 55 m (w domniemanym przebiegu fosy/ młynówki) dostarczyły także informacji o dawnym zagospodarowaniu terenu. Odkryto pozostałości drewnianych konstrukcji wzmacniających i odwadniających podmokły grunt, fragmenty kanału oraz prawdopodobne relikty urządzeń młyńskich. Natrafiono również na kamienny mur oporowy datowany na XVIII–XIX wiek.

Łącznie podczas prac pozyskano około 3000 zabytków ruchomych, wśród których znalazły się fragmenty ceramiki, kafli piecowych, szkła, wyrobów żelaznych oraz monety.

Wyniki badań znacząco poszerzają wiedzę o historii i przekształceniach zespołu zamkowego w Pszczynie oraz dostarczają nowych informacji o dawnym zagospodarowaniu jego otoczenia.

Kierownikiem badań archeologicznych był mgr Patryk Borowiecki, a w zespole archeologów pracowali mgr Bożena Marczyk-Chojnacki, mgr Arkadiusz Chojnacki oraz mgr Mikołaj Ostrowski.
Prace badawcze wspierali także liczni specjaliści: prof. Marek Krąpiec, dr hab. Jarosław Wilczyński, dr Paulina Matys-Kowalczyk, dr Arkadiusz Wrębiak, dr Sławomir Chwałek oraz mgr inż. arch. Ryszard Głowacki.

26/06/2026

Szanowni Państwo,

w związku z informacjami pojawiającymi się w przestrzeni medialnej dotyczącymi planowanej realizacji stadionu na terenie dawnego Elanexu, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków informuje, że w tej sprawie nie były prowadzone z Urzędem żadne konsultacje dotyczące ewentualnej lokalizacji lub rozwiązań projektowych dla tej inwestycji.

Do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków:

* nie przekazano żadnej propozycji inwestycyjnej do zaopiniowania,
* nie wystąpiono o wydanie wytycznych konserwatorskich,
* nie prowadzono uzgodnień dotyczących planowanej realizacji stadionu na obszarze dawnego Elanexu.

W konsekwencji Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zajmował żadnego stanowiska w sprawie ewentualnej realizacji stadionu na tym terenie, ponieważ nie dysponował materiałem ani wnioskiem, które mogłyby stanowić podstawę do jego wyrażenia.

Stanowiska organu ochrony zabytków są formułowane wyłącznie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz przedłożoną dokumentację, w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych. W odniesieniu do ewentualnej inwestycji stadionowej na terenie dawnego Elanexu takie postępowanie nie było prowadzone.

10/06/2026

🏆 Kościół w Boronowie laureatem konkursu „Zabytek Zadbany 2026”! 🏆

Drewniany kościół pw. NMP Królowej Różańca Świętego w Boronów to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych regionu. Świątynia została wzniesiona w XVII wieku i do dziś zachwyca swoją architekturą oraz wyjątkowym klimatem, będąc świadkiem historii wielu pokoleń mieszkańców.

Z dumą informujemy, że kościół został tegorocznym laureatem konkursu Zabytek Zadbany 2026 w Kategorii Specjalnej – właściwego użytkowania i stałej opieki nad zabytkiem. To prestiżowe wyróżnienie jest wyrazem uznania dla wieloletniej troski o zachowanie tego wyjątkowego dziedzictwa dla przyszłych pokoleń.

Serdecznie gratulujemy wszystkim osobom zaangażowanym w opiekę nad tym niezwykłym zabytkiem! 👏⛪✨

09/06/2026

📣 Ważny komunikat o utrudnieniach

Uprzejmie informujemy, że w dniach 11–12 czerwca kontakt z inspektorami naszego urzędu oraz delegatur może być utrudniony z powodu udziału pracowników w szkoleniu.

Sekretariaty i biura podawcze będą funkcjonować bez zmian i pozostaną do Państwa dyspozycji.

Dziękujemy za wyrozumiałość.

09/06/2026

🏛️ Jak wykorzystać potencjał budynków zabytkowych w procesie rewitalizacji, nie tracąc ich autentyczności i wartości historycznej? Co odróżnia udaną adaptację zabytku od pozornego remontu, a jakie błędy mogą bezpowrotnie zniszczyć jego wartość?

📅 Już 16 czerwca o godz. 10.00 zapraszamy na bezpłatne szkolenie online „Budynki zabytkowe – ochrona i wykorzystanie potencjału w procesie rewitalizacji”, które poprowadzi Paula Drzymała.

💬 Porozmawiamy o tym, jak traktować zabytki nie jako problem do utrzymania, lecz jako kapitał miejsca i impuls do rozwoju społecznego oraz gospodarczego.

💡 W programie m.in.: potencjał historycznej zabudowy, współpraca z konserwatorem zabytków, adaptacja do nowych funkcji, finansowanie przedsięwzięć, najczęstsze błędy rewitalizacyjne oraz zagadnienia techniczne związane z termomodernizacją, dostępnością i ochroną substancji zabytkowej.

💻 Szkolenie odbędzie się na platformie Teams - obowiązuje wcześniejsza rejestracja. Więcej informacji: https://nid.pl/2026/06/03/szkolenie-online-budynki-zabytkowe-rewitalizacja/



Szkolenie online realizowane w ramach Projektu „Centra Kompetencji ds. Rewitalizacji w Narodowym Instytucie Dziedzictwa”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Pomoc Techniczna dla Funduszy Europejskich na lata 2021-2027 oraz budżetu państwa.

29/05/2026

📄W dniu wczorajszym odbyło się szkolenie pracowników Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach oraz delegatur w Częstochowie i Bielsku-Białej dotyczące zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które wejdą w życie z dniem 3 czerwca 2026 r.

Podczas szkolenia omówiono najważniejsze zmiany legislacyjne, nowe obowiązki oraz procedury związane z ochroną dziedzictwa kulturowego.

Po zakończeniu części szkoleniowej odbyło się spotkanie samorządowych konserwatorów zabytków ze Śląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i zaangażowanie.