13/08/2026
🇵🇱 Co kryje wojskowy sztandar?
Współczesny sztandar wojskowy wywodzi się z wielowiekowej tradycji polskich chorągwi bojowych. Dawniej nie były one jedynie oznaczeniem oddziału. Na polu bitwy wskazywały miejsce dowódcy, wyznaczały kierunek natarcia i pomagały żołnierzom utrzymać szyk. Wokół chorągwi skupiał się oddział, dlatego jej utrata mogła oznaczać rozbicie wojska i była uznawana za hańbę ⚔️
Już w średniowieczu polskie rycerstwo walczyło pod chorągwiami przedstawiającymi znaki władcy, ziemi lub rodu. Najważniejsza była chorągiew z Białym Orłem – symbolem Królestwa Polskiego. Podczas bitwy pod Grunwaldem w 1410 roku własne chorągwie miały poszczególne ziemie i oddziały, natomiast wielka chorągiew Królestwa z Orłem Białym stanowiła główny znak polskiej armii 🦅
Z czasem chorągwie stały się znakami poszczególnych pułków. Umieszczano na nich godło państwowe, symbole religijne, dewizy, herby miast oraz znaki fundatorów. Przypominały, w czyim imieniu walczy oddział, skąd pochodzi i jakim wartościom pozostaje wierny. W XVIII i XIX wieku upowszechniły się określenia „sztandar” oraz „znak pułkowy”, ale ich znaczenie pozostało podobne – symbolizowały honor i jedność żołnierzy 🛡️
Bezpośrednim wzorem współczesnych sztandarów są przede wszystkim znaki Wojska Polskiego z okresu II Rzeczypospolitej. Przepisy z 1919 roku, a następnie wzór wprowadzony w 1927 roku ujednoliciły ich wygląd. Na sztandarach znalazły się biały płat z czerwonym krzyżem kawalerskim, Orzeł Biały otoczony wieńcem laurowym oraz numer pułku. Na drugiej stronie umieszczano dewizę „HONOR I OJCZYZNA”, a także herby, wizerunki patronów i znaki związane z historią oddziału 📜
Po 1989 roku powrócono do tradycji II Rzeczypospolitej. Współczesny sztandar ma biało-czerwony płat, na którym widnieje czerwony krzyż kawalerski. Na jego stronie głównej znajduje się Orzeł Biały otoczony wieńcem laurowym – symbolem zwycięstwa i chwały. W rogach umieszczony jest numer jednostki wojskowej 🏅
Na stronie odwrotnej, w centralnej części, znajduje się dewiza „BÓG HONOR OJCZYZNA”. Widnieją tam również nazwa jednostki oraz znaki odnoszące się do jej historii, patrona, miejsca stacjonowania i dziedziczonych tradycji. Mogą to być między innymi herby miejscowości, daty ważnych wydarzeń, odznaki pamiątkowe albo symbole dawnych oddziałów 🇵🇱
Integralnymi częściami sztandaru są także drzewce, głowica z orłem oraz biało-czerwona szarfa. Na drzewcu mogą znajdować się gwoździe pamiątkowe upamiętniające fundatorów i osoby uczestniczące w uroczystości nadania sztandaru 🎖️
Dzisiejszy sztandar łączy tradycje średniowiecznych chorągwi rycerskich, znaków wojskowych dawnej Rzeczypospolitej, sztandarów powstańczych i legionowych oraz sztandarów pułkowych II Rzeczypospolitej. Jest widzialnym zapisem historii jednostki – łączy symbol państwa z pamięcią o jej poprzednikach, patronie i tradycjach bojowych 🤍❤️
Już 14 sierpnia o godz. 11.00 odbędzie się uroczysta przysięga wojskowa żołnierzy 10 Świętokrzyska Brygada Obrony Terytorialnej 🇵🇱