03/08/2026
Zdjęcie pochodzi sprzed 1914 r. i należy do niezwykle rzadkich ujęć wnętrz przedwojennych świdnickich sklepów. Obecnie na parterze kamienicy Rynek 23 działa "Amaretto Gelato Caffe", a w sąsiednim lokalu Rynek 23a mieści się restauracja.
Świdnica Magiczna🌟
📸 Scena wyjęta niemal z „Lalki” Prusa, z subiektem Rzeckim za kontuarem. Tymczasem fotografia przedstawia prawdziwy skład tekstylny miejscowego kupca Alberta Langera, który zajmował trzy kondygnacje kamienicy Rynek 23, od parteru aż po drugie piętro. Zdjęcie pochodzi sprzed 1914 r. i należy do niezwykle rzadkich ujęć wnętrz przedwojennych świdnickich sklepów.
🏠 Przedsiębiorstwo Alberta Langera rozpoczęło działalność 1 października 1874 r. przy ul. K. Pułaskiego 23 (Hohstr. 156), w domu mydlarza Tschentschera. Już w lutym 1875 r. sklep został przeniesiony do dawnego lokalu firmy „Exner & Stockmann” przy Getreidemarkt Nr. 322 (obecnie Rynek 23), której majątek został zlicytowany za długi w 1874 r.
👗Albert Langer prowadził skład towarów manufakturowych i modnych (Manufactur- & Modewaaren-Geschäft), oferując wyroby gotowe, tekstylia, konfekcję oraz artykuły modowe.
🧵 Inserat prasowy z 1888 r. ukazuje, jak bogata była oferta składu Alberta Langera, w której szczególne miejsce zajmowała konfekcja damska i wyroby tekstylne. Reklamowano właśnie dostarczoną dużą partię jesienno-zimowej konfekcji damskiej, oferowaną - jak zapewniał właściciel - po „dotąd niespotykanie niskich cenach”. W ofercie znalazły się m.in. kurtki sportowe, paletoty, havelocki, płaszcze wizytowe, pluszowe okrycia, dolmany i płaszcze z kołnierzami, a także płaszcze dziecięce dostępne już od 3 marek za sztukę. Ponadto zachwalano tkaniny na sezon jesienno-zimowy, materiały na suknie balowe, wizytowe i do nauki tańca, gotowe suknie według najnowszych fasonów oraz tkaniny na odzież domową w różnych gatunkach i przedziałach cenowych. Langer informował również, że wszystkie towary eksponowane w witrynach sklepowych posiadają widoczne ceny, a każdy wystawiony przedmiot można było kupić bezpośrednio z okna wystawowego.
🎉 1 października 1899 r. Albert Langer obchodził jubileusz 25-lecia działalności swojej firmy. Z tej okazji liczni kupcy, kontrahenci i znajomi złożyli właścicielowi gratulacje, natomiast personel sklepu wręczył mu okazały fotel na pamiątkę jubileuszu.
🏛 W 1879 r. kamienicę Rynek 23 kupiła Anna Langer z domu Buchs, żona Alberta Langera seniora, za 90 425 marek. Niebagatelna jak na ówczesne realia cena wynikała z gruntownej przebudowy przeprowadzonej wcześniej przez poprzedniego jej właściciela, Gottloba Wiesnera. Zachowana do dziś elewacja jest efektem właśnie tej modernizacji.
👨👩👦 Po śmierci Anny Langer w grudniu 1918 r. (o dacie śmierci A. Langera seniora nie mamy pewnych informacji), właścicielem kamienicy został jej syn, Albert Langer junior, który kontynuował rodzinny handel. W kamienicach Rynek 23 i 23a prowadził sklep z konfekcją damską określany w reklamach jako „kobiecy dom mody”.
📉 Po I wojnie światowej przedsiębiorstwo zaczęło odczuwać skutki kryzysu gospodarczego. W 1920 r. Albert Langer przyjął do spółki kupca Kurta Kretschmera. W 1924 r. wspólnik uzyskał prawo sprzedaży przedsiębiorstwa na wypadek jego likwidacji, a w październiku 1929 r. Albert Langer całkowicie wycofał się z udziałów.
⚖ Według danych Biura Informacyjnego Wilhelma Schimmelpfenga, w 1930 r. wobec majątku Alberta Langera wszczęto postępowanie upadłościowe. Stracił niemal cały majątek, pozostając jedynie właścicielem kamienicy Rynek 23. Sam sklep prowadził już Kurt Kretschmer, posiadający również willę przy ul. Tołstoja, której wartość szacowano na 30 000 marek przy zadłużeniu hipotecznym wynoszącym 26 000 marek.
🧵 W 1931 r. przedsiębiorstwo przejął pochodzący z Kłodzka Alois Beier. Studiował teologię katolicką, przez kilka lat był księdzem, następnie wystąpił ze stanu duchownego, ożenił się i rozpoczął pracę w znanej kłodzkiej firmie "Morell & Co". Dzięki wsparciu teścia odkupił przedsiębiorstwo Kurta Kretschmera. W późniejszych latach został członkiem NSDAP.
🏪 W 1936 r. sklep kupił właściciel brzeskiej firmy "Franz Knebel", Rudolf Drischel. Przedsiębiorstwo podzielono na dwie części. W lokalu Rynek 23 nadal działał sklep z konfekcją, natomiast pozostałą część (Rynek 23a) przejął kupiec Wolff i otworzył na parterze drogerię (dawna "Casanova"). Taki podział utrzymał się do zakończenia II wojny światowej. Nie wiadomo natomiast, kto był wówczas formalnym właścicielem kamienicy, ponieważ księga gruntowa budynku nie zachowała się.
☕ Obecnie na parterze kamienicy Rynek 23 działa "Amaretto Gelato Caffe", a w sąsiednim lokalu Rynek 23a mieści się restauracja.
