Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk - IRWiR PAN

01/06/2026

Za nami seminarium poświęcone pamiętnikom młodzieży wiejskiej z 1969 roku – wyjątkowemu źródłu wiedzy o życiu, aspiracjach i wyobrażeniach młodych mieszkańców polskiej wsi w okresie dynamicznych przemian społecznych.

Dr hab. Wojciech Knieć, dr Elwira Piszczek oraz dr hab. Tomasz Marcysiak przedstawili wyniki analiz ponad 120 pamiętników nadesłanych na konkurs „Moja Wieś w 25-lecie Polski Ludowej”. W centrum zainteresowania znalazły się m.in. plany życiowe młodych ludzi, ich stosunek do edukacji, pracy w rolnictwie, przemian modernizacyjnych oraz własnej przyszłości.

Spotkanie stało się okazją do refleksji nad tym, jak doświadczenia i oczekiwania młodego pokolenia sprzed ponad pół wieku pomagają lepiej zrozumieć zarówno historię, jak i współczesne wyzwania rozwoju obszarów wiejskich.

Dziękujemy prelegentom i wszystkim uczestnikom za obecność oraz interesującą dyskusję. 🌾📚

29/05/2026

W maju obchodzimy wiele dni poświęconych zdrowiu oraz pracy przedstawicieli zawodów medycznych, m.in. Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej (12 maja), Dzień Lekarza Rodzinnego (19 maja) czy Dzień Diagnosty Laboratoryjnego (27 maja).

Tematyka zdrowia mieszkańców wsi i funkcjonowania opieki medycznej znalazła odzwierciedlenie także w badaniach IRWiR PAN. W 2024 roku Sylwia Michalska, Dominika Zwęglińska-Gałecka oraz Maria Halamska opublikowały książkę „Dać to, czego naprawdę potrzeba. Raport z badań”. Publikacja podsumowuje efekty niemal pięcioletniego projektu innowacji społecznej, którego celem była poprawa dostępu do domowej opieki hospicyjnej dla mieszkańców terenów wiejskich. Na podstawie doświadczeń z pięciu gmin wschodniego Podlasia autorki pokazują zarówno korzyści nowego modelu wsparcia pacjentów u kresu życia, jak i bariery systemowe utrudniające dostęp do odpowiedniej opieki zdrowotnej na polskiej wsi.

Więcej o publikacji:https://www.irwirpan.waw.pl/polski/Dac_to_czego_naprawde_potrzeba_2024.pdf

29/05/2026

Zakończył się VII International Congress on Risks (VIICIR) w Coimbrze — międzynarodowa konferencja poświęcona problematyce ryzyka, odporności społecznej, zmian klimatycznych i zrównoważonego rozwoju. W wydarzeniu udział wziął zespół projektu „Smart Villages as Catalysts for Enhancing Rural Resilience”: dr hab. Sławomir Kalinowski, dr Alena Harbiankova, dr Aleg Sivagrakau oraz mgr Oskar Szczygieł. Podczas konferencji zaprezentowano wyniki badań dotyczących odporności obszarów wiejskich oraz roli koncepcji smart villages w budowaniu zdolności społeczności lokalnych do reagowania na współczesne kryzysy społeczne i środowiskowe.

28/05/2026

🎤 Dr hab. Monika Stanny, prof. IRWiR PAN, wzięła udział w panelu dyskusyjnym towarzyszącym prezentacji raportu „Polska wieś 2026. Raport o stanie wsi”, która odbyła się 26 maja w Warszawie.

W trakcie debaty poświęconej przemianom i wyzwaniom rozwojowym obszarów wiejskich prof. Monika Stanny podkreślała znaczenie długofalowego myślenia o rozwoju wsi, uwzględniającego zarówno aspekty społeczne i demograficzne, jak i jakość życia mieszkańców oraz odporność lokalnych wspólnot.

27/05/2026

📚 Dziś w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN odbyło się kolejne seminarium z cyklu „Społeczne aspekty rolnictwa”. Gościnią spotkania była Aneta Godynia, która wygłosiła wystąpienie pt. „Codzienność dzieci na dawnej wsi. Mikrohistoria i doświadczenie społeczne”.

Punktem wyjścia do rozmowy była książka „Wiejskie dzieci. Kiedy nasi przodkowie byli mali”, poświęcona doświadczeniom dzieci wychowujących się na polskiej wsi przełomu XIX i XX wieku oraz okresu międzywojennego. W trakcie seminarium poruszono m.in. kwestie społecznego zróżnicowania dawnej wsi, wpływu statusu materialnego rodzin na dzieciństwo, dostępu do edukacji oraz znaczenia perspektywy mikrohistorycznej w badaniach nad historią społeczną.

Dziękujemy wszystkim uczestniczkom i uczestnikom za obecność oraz inspirującą dyskusję. Szczególne podziękowania kierujemy do Anety Godyni za interesujące wystąpienie i podzielenie się rezultatami swojej pracy badawczej.

27/05/2026

Dlaczego tu jesteśmy? Bo PKB na naukę maleje. Jest 1,41 PKB DZIŚ. To jest najniższy poziom finansowania nauki w XXI wieku. Dlatego… 3% dla nauki, 100% dla Polski.

26/05/2026

📢 Tylko do trzydziestego pierwszego maja trwa rejestracja na XLI Seminarium Geografii Wsi!

Serdecznie zapraszamy do udziału w wydarzeniu organizowanym pod hasłem:
„Wieś i rolnictwo w czasach kryzysu i niepewności”.

Seminarium będzie przestrzenią do wymiany wyników badań, doświadczeń oraz refleksji nad współczesnymi wyzwaniami obszarów wiejskich i rolnictwa — od zmian klimatu i depopulacji, po kwestie geopolityczne i transformację rolnictwa.

📍 Różan | Hotel Avangarda
📅 14–15 września

✍️ Rejestracja i nadsyłanie streszczeń do 31 maja:
🔗 https://forms.cloud.microsoft/e/NP70FSRbRn

Do zobaczenia podczas XLI Seminarium Geografii Wsi!

25/05/2026

Urzad Marszalkowski Wojewodztwa Mazowieckiego powołał Grupę Tematyczną ds. wsparcia Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich+ (KSOW+). W gronie ekspertów znalazł się przedstawiciel Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN — dr Łukasz Komorowski. Nominacje wręczył marszałek Adam Struzik.

Nowo powołana grupa będzie pełnić funkcję doradczą w zakresie funkcjonowania KSOW+, wspierając wymianę wiedzy, współpracę między instytucjami oraz rozwój obszarów wiejskich.

Kocham Mazowsze

22/05/2026

Zapraszamy do lektury nowego artykułu dr Aleksandry Bilewicz o kryzysie w polskim rolnictwie — nie tylko o bieżących problemach producentów żywności, ale też o długofalowych wyzwaniach związanych z bezpieczeństwem żywnościowym, modelem produkcji rolnej i przyszłością polskiej wsi.

📖

Kolejne dopłaty i rekompensaty dla rolników czy interwencyjny skup nie będą wystarczającą receptą na kryzys w rolnictwie. Potrzebne są głębsze, bardziej systemowe, działania.

21/05/2026

📘 „Ubóstwo ubogich. Obszary deprywacji potrzeb beneficjentów pomocy społecznej” to książka podejmująca temat ubóstwa z perspektywy deprywacji potrzeb, pokazująca, że skala i doświadczenie biedy nie zawsze mogą być opisane wyłącznie przez dochód. To nowe spojrzenie na analizę ubóstwa i sytuacji osób korzystających z pomocy społecznej.

Autorzy publikacji: dr hab. Sławomir Kalinowski, dr hab. Aleksandra Łuczak oraz mgr Oskar Szczygieł.

📖 Publikacja dostępna tutaj:
https://www.irwirpan.waw.pl/1038/publikacje/ubostwo-ubogich-obszary-deprywacji-potrzeb-beneficjentow-pomocy-spolecznej