Łukasiewicz - PORT

27/03/2026

🍞 Drożdże to katalizatory! Bez nich chleb nie powstałby w znanej nam formie. W procesie fermentacji enzymy obecne w ich komórkach katalizują przemianę cukrów w alkohol i dwutlenek węgla. Bez ich udziału reakcje te zachodziłyby znacznie wolniej. ⚗️

W Ogrodach Doświadczeń pokazujemy, że kataliza to nie wymysł ludzi, lecz podstawowe prawo przyrody, które wykorzystujemy w praktyce – między innymi przy tworzeniu leków, paliw czy materiałów. Zapraszamy na warsztaty Akademii BASF ECMS, podczas których uczestnicy pracują z katalizatorami samochodowymi ograniczającymi emisję zanieczyszczeń. 🧪

Bezpłatne warsztaty są adresowane do uczniów klas 7–8 szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych. 👨🏼‍👩‍👧‍👦
📅 Jak zarezerwować miejsce? Wybierz „Akademia BASF ECMS” w formularzu rezerwacyjnym: https://port.lukasiewicz.gov.pl/poznaj-nas/son/ogrody-doswiadczen/rezerwacje/

⚗️ Przyjdź na zajęcia i zobacz, jak kataliza działa w praktyce.

Wytwarzane katalizatory opierają się na technologii BASF Environmental Catalyst and Metal Solutions – firmy, która w Środzie Śląskiej rozwija rozwiązania wspierające ograniczanie emisji i ochronę jakości powietrza.

24/03/2026

🎓 Dr Ismail Gbadamosi z Grupy Badawczej Neuropsychiatrii Translacyjnej obronił doktorat poświęcony roli metabolizmu w stwardnieniu zanikowym bocznym (ALS). Co dokładnie bada? 🔬

Dr Gbadamosi: "Wyobraźmy sobie dwie osoby, u których niedawno zdiagnozowano ALS. Jedna przez lata utrzymywała bardzo dobrą kondycję fizyczną, 🏋🏻druga zmaga się z zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak cukrzyca typu 2. Intuicyjnie można by oczekiwać, że lepiej poradzi sobie osoba wysportowana. Tymczasem dane wskazują na znacznie bardziej złożony obraz i ujawniają nieoczywistą, wciąż słabo poznaną zależność między metabolizmem a ALS." ⛓️‍💥

Naukowiec skupia się na zrozumieniu tych mechanizmów – chce dowiedzieć się, dlaczego metabolizm u pacjentów z ALS działa inaczej i jak wpływa to na przebieg choroby. To krok w stronę bardziej spersonalizowanego podejścia do leczenia. 💡

Gratulujemy i trzymamy kciuki za dalsze odkrycia! 👏

👉 Więcej o badaniach dr. Gbadamosiego: https://port.lukasiewicz.gov.pl/dr-ismail-gbadamosi-obronil-doktorat-o-roli-metabolizmu-w-chorobach-neurodegeneracyjnych/

23/03/2026

Łukasiewicz – PORT i Miasto Wrocław podpisały dziś porozumienie o współpracy. 🫱🏼‍🫲🏼 Jego główny cel: wykorzystać potencjał instytutu w działaniach dla mieszkańców – szczególnie w edukacji i popularyzacji nauki. 💡📚🔬

Razem będziemy rozwijać działania edukacyjne, inicjatywy przybliżające świat nauki dzieciom i młodzieży, projekty łączące środowisko naukowe i samorząd. Porozumienie umożliwia nam również wspólne aplikowanie o środki krajowe i unijne na realizację tych przedsięwzięć. 🌍

W ubiegłym roku z warsztatów w naszych Ogrodach Doświadczeń skorzystało blisko 5 tysięcy dzieci z Wrocławia. 👨🏼‍👩‍👧‍👦 Porozumienie – podpisane przez dyrektora Łukasiewicz – PORT, prof. Jarosława Bosego i Wiceprezydent Wrocławia Jakub Mazur – to szansa na większą skalę tych działań. 💡

20/03/2026

📢 Anna Żabska, wojewoda dolnośląska w Łukasiewicz – PORT. Rozmawialiśmy o działalności instytutu i badaniach na styku medycyny i zaawansowanych technologii – od rozwijanego u nas biobanku do laboratoriów materiałowych. ⚗️🧫

Dyrektor instytutu prof. Jarosław Bosy, zastępca dyrektora instytutu Paweł Kurant oraz dyrektor B+R dr hab. Joanna Cybinska zaprosili wojewodę do zwiedzenia infrastruktury badawczej i zapoznania się z projektami realizowanymi w Łukasiewicz – PORT. O zbiorach biobanku opowiedział dr Roman Małachowski, a dr Krzysztof Czyż przedstawił możliwości specjalistycznych mikroskopów wykorzystywanych w naszych laboratoriach. 🔬

Rozmowy toczyły się wokół nie tylko obecnej działalności instytutu, ale też kondycji polskiej nauki i jej potrzeb w perspektywie najbliższych lat. 📚💡

17/03/2026

Czy nowotwór może zachowywać się jak pasożyt? 🪱 Niektóre strategie przetrwania komórek nowotworowych zaskakująco przypominają mechanizmy znane z biologii pasożytów. Spojrzenie na raka z takiej ewolucyjnej perspektywy może pomóc lepiej zrozumieć, w jaki sposób guzy unikają odpowiedzi układu odpornościowego i przystosowują się do organizmu gospodarza. 🧫

Takie pytania stawia Grupa Badawcza Odporności Wrodzonej w Łukasiewicz – PORT, którą kieruje dr hab. Marek Wagner. Naukowcy badają, jak mechanizmy odporności typu drugiego wpływają na rozwój czerniaka. 🔬⚗️W eksperymentalnej części projektu uczestniczy również Katarzyna Kurecka, która sprawdza w warunkach laboratoryjnych, czy wybrane leki przeciwpasożytnicze mogą hamować wzrost komórek czerniaka. 🧪

To wciąż wczesny etap badań, ich celem nie jest zastąpienie obecnych metod leczenia – nasi naukowcy chcą lepiej zrozumieć biologię nowotworów, aby wskazać nowe kierunki terapii. 💡

📖 Więcej informacji: https://port.lukasiewicz.gov.pl/nowotwor-w-przebraniu-pasozyta-ewolucyjna-perspektywa-immunologii-czerniaka/
📄 Publikacja naukowa: https://link.springer.com/article/10.1038/s44318-025-00691-y

13/03/2026

Procesy katalityczne zachodzą wokół nas każdego dnia. ⚗️Katalizatory przyspieszają reakcje chemiczne, wykorzystywane są szeroko w przemyśle, między innymi w technologiach ograniczających emisję zanieczyszczeń. 🥬

Jednym z najbardziej znanych przykładów są katalizatory samochodowe, które przekształcają szkodliwe składniki spalin w bezpieczniejsze związki chemiczne, przyczyniając się do poprawy jakości powietrza. 🚗🌲

W naszych Ogrodach Doświadczeń pokazujemy, że kataliza to nie tylko pojęcie z podręczników chemii – to technologia, która realnie wpływa na środowisko. 💡

Zapraszamy uczniów klas 7–8 szkół podstawowych i szkół średnich na warsztaty w ramach programu Akademia BASF ECMS. Uczestnicy samodzielnie przygotują modelowe katalizatory samochodowe i poznają ich działanie. 🔬

📅 W formularzu rezerwacyjnym wybierz „Akademia BASF ECMS”: https://port.lukasiewicz.gov.pl/poznaj-nas/son/ogrody-doswiadczen/rezerwacje/

Warsztaty nawiązują do technologii BASF Environmental Catalyst and Metal Solutions – firmy, która w Środzie Śląskiej rozwija rozwiązania wspierające ochronę jakości powietrza.

13/03/2026

📢 Rejestracja na konferencję już otwarta! Zapraszamy do udziału w międzynarodowym wydarzeniu PORT for Health: Oncology 2026 w dniach 28–29 maja 2026 r. w Łukasiewicz – PORT oraz w formule online.

Wydarzenie zgromadzi czołowych naukowców, klinicystów, przedstawicieli przemysłu oraz innowatorów, którzy wspólnie będą dyskutować o najnowszych osiągnięciach w badaniach nad nowotworami, diagnostyce i terapiach nowej generacji. 🌍💡🔬

Program konferencji obejmuje ponad 20 wystąpień międzynarodowych ekspertów i koncentruje się na kluczowych obszarach współczesnej onkologii, między innymi:
🔬 mechanizmach rozwoju nowotworów i immunologii nowotworów
🧠 rozwijającej się dziedzinie cancer neuroscience
💊 nowych strategiach terapeutycznych, w tym immunoterapii i terapii celowanych
🤖 zastosowaniu sztucznej inteligencji i nanomedycyny w onkologii

🎤 Wykład plenarny wygłosi prof. Frank Winkler – laureat Brain Prize 2025, którego przełomowe badania nad interakcjami pomiędzy komórkami nowotworowymi a układem nerwowym otworzyły nowe kierunki w neuroonkologii.

🔗 Rejestracja i szczegóły: https://health.port.org.pl/register/

Dołącz do międzynarodowej dyskusji o przyszłości badań nad nowotworami i medycyny precyzyjnej.

12/03/2026

Przez dziesięciolecia badania nad mózgiem koncentrowały się przede wszystkim na neuronach. Inne komórki traktowano głównie jako biologiczne „wypełnienie”. Dziś naukowcy coraz uważniej przyglądają się astrocytom – komórkom o charakterystycznym gwiaździstym kształcie, które mogą aktywnie uczestniczyć w procesach zachodzących w mózgu. 🧠

Najnowsze badania sugerują, że astrocyty mogą brać udział w tworzeniu śladu pamięci, wpływać na koncentrację oraz na plastyczność połączeń między neuronami. Coraz więcej danych wskazuje też na ich rolę w depresji czy chorobach neurodegeneracyjnych. 🧫🧪

W naszym P4Health - Center of Excellence for Precise Phenotyping and Biodatabanking dr Agnieszka Krzyżosiak i dr Michał Ślęzak analizują astrocyty na wielu poziomach – od genów pojedynczych komórek po funkcjonowanie całych sieci neuronalnych. 🔬

Z okazji Tygodnia Wiedzy o Mózgu opowiadamy historię tych długo niedocenianych komórek: https://port.lukasiewicz.gov.pl/nieopowiedziana-historia-mozgu-astrocyty-w-roli-glownej/

09/03/2026

Bolesławiec był kolejnym przystankiem na mapie naszych szkoleń realizowanych w ramach projektu Transgraniczne Ogrody Doświadczeń. Spotkaliśmy się tam z nauczycielami, edukatorami pracującymi z dziećmi i młodzieżą zainteresowanymi rozwijaniem kompetencji przyszłości. 💡

Podczas warsztatów uczestnicy poznawali praktyczne sposoby wykorzystania kreatywnych narzędzi edukacyjnych. Rozmawialiśmy o tym, jak wprowadzać do zajęć elementy gry i zabawy, aby skuteczniej angażować uczniów w odkrywanie świata. 🎲

Dziękujemy wszystkim za aktywny udział, inspirujące rozmowy i świetną atmosferę! 👌🏻
📅 Przed nami kolejne szkolenia:
➡️ Jelenia Góra 10 marca
➡️ Zgorzelec 17 marca

Projekt „Transgraniczne Ogrody Doświadczeń” jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu współpracy INTERREG Polska–Saksonia 2021–2027.

Bolesławiec war eine weitere Station auf der Karte unserer Schulungen im Rahmen des Projekts „Grenzüberschreitende Erlebnisgärten“. Das Treffen brachte Lehrkräfte, Pädagog sowie Personen zusammen, die mit Kindern und Jugendlichen arbeiten und sich für moderne Bildungsmethoden sowie die Entwicklung von Zukunftskompetenzen interessieren.

Während des Workshops lernten die Teilnehmenden praktische Wege kennen, Gamification und kreative Bildungswerkzeuge in der Arbeit mit Kindern und Jugendlichen einzusetzen. Wir sprachen darüber, wie sich Spielelemente und kreative Methoden in den Unterricht integrieren lassen, um Schülerinnen und Schüler stärker für das eigenständige Entdecken der Welt zu begeistern. 🎲💡

Vielen Dank an alle Teilnehmenden für das große Engagement, die inspirierenden Gespräche und die tolle Atmosphäre!

📅 Die nächsten Schulungen:
➡️ Jelenia Góra – 10. März
➡️ Zgorzelec – 17. März

Das Projekt „Grenzüberschreitende Erlebnisgärten“ wird von der Europäischen Union aus dem Europäischen Fonds für regionale Entwicklung im Rahmen des Kooperationsprogramms INTERREG Polen–Sachsen 2021–2027 kofinanziert.

06/03/2026

– W immunoterapii guzów litych nauka stoi przed murem, którego klasyczne metody leczenia nie potrafią jeszcze przebić – mówi dr hab. Grzegorz Chodaczek, lider Grupy Badawczej Immunoterapii w Łukasiewicz – PORT.

Glejak wielopostaciowy to nowotwór, z którym nawet przełomowe, spersonalizowane terapie CAR-T często przegrywają. Statystyki są nieubłagane – 5-letnie przeżycie wynosi zaledwie 5,1%.

Dlatego w ramach projektu SELCELL naukowcy Łukasiewicz – PORT stawiają na limfocyty T gamma-delta (γδ) i widzą w nich szansę na nową formę leczenia glejaka.

To unikalne komórki odpornościowe, które nie wymagają zgodności tkankowej między dawcą a biorcą, a do tego są z natury cytotoksyczne – doprowadzają do śmierci komórek nowotworowych.

Wyzwaniem jest jednak zrozumienie, dlaczego limfocyty od jednych dawców są „super-zabójcami” nowotworów, a od innych działają znacznie słabiej. Nikt tego do tej pory nie wyjaśnił.

O poszukiwaniu idealnego dawcy limfocytów przez dr hab. Grzegorza Chodaczka i jego zespół oraz o drodze do przekształcenia biologicznego potencjału limfocytów γδ w skuteczną formę terapii piszemy na naszej stronie: https://port.lukasiewicz.gov.pl/poszukiwanie-idealnego-dawcy-limfocytow-nowe-podejscie-do-leczenia-glejaka/

Projekt finansowany ze środków Agencja Badań Medycznych

27/02/2026

🤝 Łukasiewicz – PORT i Łukasiewicz - Krakowski Instytut Technologiczny łączą siły. Podpisane porozumienie o współpracy to ważny krok w kierunku budowy trwałego partnerstwa badawczo-rozwojowego, którego celem jest integracja kompetencji w obszarze biotechnologii medycznej, inżynierii materiałowej oraz badań translacyjnych. 🔬💡

🤝 Razem można więcej!

Z radością informujemy o podpisaniu porozumienia o współpracy pomiędzy dwoma instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz:

Łukasiewicz - Krakowski Instytut Technologiczny oraz Łukasiewicz - PORT .
To dla nas ważny krok – nie tylko formalny, ale przede wszystkim strategiczny. Wspólnie chcemy budować interdyscyplinarne zespoły, które połączą kompetencje z obszaru biotechnologii medycznej oraz inżynierii materiałowej, aby szybciej i skuteczniej odpowiadać na realne potrzeby medycyny i pacjentów.

Współpraca obejmuje m.in.:

🔬 Wspólne aplikowanie o krajowe i międzynarodowe granty – zwiększając potencjał pozyskiwania finansowania i prowadzenia badań opartych na realnych danych klinicznych.
🏗️ Kooperację przy wykorzystaniu zaawansowanej infrastruktury badawczej, pozwalającej realizować projekty B+R o wysokim stopniu innowacyjności.
🤝 Wymianę wiedzy i doświadczeń między środowiskiem naukowym a klinicznym, w tym organizację szkoleń, warsztatów i konferencji.
🎓 Wspólne działania na rzecz kształcenia specjalistycznego i rozwoju wysoko wykwalifikowanej kadry badawczej.
🚀 Realizację projektów aplikacyjnych, umożliwiających wdrażanie innowacji w rzeczywistej praktyce medycznej.
🧬 Współpracę w zakresie biobankowania materiału biologicznego oraz udostępniania zanonimizowanych danych klinicznych na potrzeby projektów naukowych i rozwojowych.

Wierzymy, że ta współpraca pozwoli nam przyspieszyć wdrażanie rozwiązań ratujących zdrowie i życie pacjentów, łącząc potencjał nauki, technologii i medycyny.

Porozumienie podpisali:

📌 dr hab. inż. Damian Gąsiorek, prof. PŚ – Dyrektor Łukasiewicz – Krakowskiego Instytutu Technologicznego
📌 prof. dr hab. inż. Jarosław Bosy – Dyrektor Łukasiewicz – Polskiego Ośrodka Rozwoju Technologii

Osoby wyznaczone do kontaktów w zakresie realizacji porozumienia:

🔹 Łukasiewicz – Krakowski Instytut Technologiczny: Mirosława Stelengowska, dr inż.
🔹Łukasiewicz – Polski Ośrodek Rozwoju Technologii: dr hab. Patrycja Gazińska, dr hab. Joanna Cybińska – Dyrektor B+R

26/02/2026

📢7 mln zł dofinansowania dla projektu WABIO w programie TEAM NET na opracowanie i walidację prototypu zintegrowanej biorafinerii łączącej przetwarzanie hydrotermalne z zaawansowanymi procesami biologicznymi. ♻️W Łukasiewicz – PORT pracami pokieruje prof. Andrzej Bialowiec.

Projekt odpowiada na jedno z kluczowych wyzwań środowiskowych: efektywne zagospodarowanie bioodpadów – od osadów ściekowych, przez odpady żywności, po produkty uboczne przemysłu rolno-spożywczego. WABIO zakłada ich przekształcenie w wysokowartościowe produkty chemiczne, między innymi dla przemysłu kosmetycznego, farmaceutycznego i paliwowego. 🏭

Projekt realizowany jest przez Łukasiewicz – PORT w konsorcjum z Politechniką Poznańską jako liderem. W tym naborze TEAM NET (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki) finansowanie otrzymało osiem projektów z wiodących ośrodków badawczych w kraju.

➡️ Więcej informacji: https://port.lukasiewicz.gov.pl/projekt-wabio-zintegrowana-technologia-waloryzacji-bioodpadow-z-dofinansowaniem-team-net/