Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Toruniu

13/07/2026

Z wielkim żalem przychodzi nam przekazać informację o śmierci kolejnego wybitnego archeologa, zaangażowanego w badanie przeszłości naszego regionu – prof. dr hab. Janusza Ostoja-Zagórskiego. Choć pochodził z Krakowa, całe swoje życie naukowe
i prywatne oddał ukochanym Pałukom.
Profesor był naukowo związany z Bydgoszczą – w latach 2012-2016 pełnił funkcję JM Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, gdzie był ceniony jako wybitny dydaktyk. Jego zainteresowania badawcze dotyczyły przede wszystkim epoki brązu i wczesnej epoki żelaza – Profesor był wieloletnim kierownikiem badań archeologicznych osady obronnej ludności kultury łużyckiej w Sobiejuchach, pow. żniński, które w konsekwencji okazały się być jego najbardziej ukochanym miejscem na Ziemi.
Prof. dr hab. Janusz Ostoja-Zagórski pozostawił po sobie wiele publikacji dotyczących przeszłości Kujaw i Pałuk, a za swoje osiągnięcia naukowe i dydaktyczne był wielokrotnie odznaczany medalami państwowymi i resortowymi. Zawsze służył pomocą
i radą, nie tylko w odniesieniu do uczniów i kolegów po fachu –
w latach 2004-2018 zasiadał w Wojewódzkiej Radzie Ochrony Zabytków przy Kujawsko-Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorze Zabytków.
Rodzinie i bliskim Profesora Janusza Ostoja-Zagórskiego składamy wyrazy serdecznego współczucia.

29/06/2026

https://www.gov.pl/web/kultura/wreczylismy-promesy-beneficjentom-programu-ochrona-zabytkow-z-woj-kujawsko-pomorskiego

22 beneficjentów z województwa kujawsko-pomorskiego otrzymało promesy potwierdzające przyznanie dotacji w naborze na prace planowane oraz refundacje prac przy zabytkach nieruchomych i ruchomych z programu „Ochrona zabytków” 2026. W ramach I i II naboru w województwie kujawsko-pomorskim roz...

10/06/2026

Z przyjemnością informujemy, że województwo kujawsko-pomorskie zyskało nowy Zabytek Zadbany!
W konkursie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków w kategorii adaptacji obiektów zabytkowych laureatem został budynek sądu grodzkiego w Kowalewie Pomorskim, zaadaptowany na siedzibę Publicznej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego.
Budynek sądu wzniesiony w 1914 r. w formie neoklasycystycznej willi miejskiej, ogrodzenie i jego otoczenie wpisane są do rejestru zabytków decyzją Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 07.12.2015 r. pod numerem A/1688/1-2.
Budynek sądu wzniesiono w 1914 r. z funduszy rządowych i miejskich. W okresie II RP sąd pozostawał bez obsady sędziego aż do 1929 r., kiedy to 15 lipca nastąpiło jego uroczyste otwarcie. Sąd w Kowalewie Pomorskim podlegał Sądowi Okręgowemu w Toruniu i posiadał wydział niesporny, cywilny i karny. W budynku mieściło się mieszkanie sędziego, areszt, a także prawdopodobnie mieszkanie woźnego. Po likwidacji sądu w 1950 r. budynek ten pełnił funkcję internatu i biblioteki szkolnej.
Od 2016 r. do 2025 r. prowadzone były prace konserwatorsko-restauratorskie i roboty budowlane mające na celu adaptację obiektu na szkołę muzyczną. Zakres prac obejmował między innymi: konserwację i częściową wymianę elementów więźby dachowej, wymianę pokrycia dachowego, wymianę instalacji odgromowej, konserwację z częściową wymianą stolarki okiennej i drzwiowej, konserwację i restaurację zachowanej oryginalnej polichromii oraz pierwotnego wystroju wnętrz, roboty tynkarsko-malarskie, dostosowanie obiektu do nowej funkcji (montaż dźwigu osobowego, nowe toalety, nowa kolorystyka wybranych pomieszczeń służących edukacji muzycznej dzieci).

https://www.gov.pl/web/kultura/znamy-laureatow-konkursu-zabytek-zadbany-2026

03/06/2026

📍Szanowni Państwo, informujemy, że z dniem 3⃣ czerwca 2026 r. 🔹wchodzą zmiany do ustawy 🔵"o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami" oraz niektórych innych ustaw zgodnie z (patrz: Dz. U. z 2025 r. poz. 1673 z dnia 9 października 2025 r.).

ℹSą to istotne zmiany dotyczące obowiązku uzyskiwania pozwoleń wojewódzkiego konserwatora zabytków.

🦉Nowelizacja wprowadza m.in. instytucję milczącego załatwienia sprawy w postępowaniach dotyczących działań określonych obecnie w art. 36 ust. 1 pkt 2, 7 oraz 9–11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (UOZ). Oznacza to, że w przypadku zgłoszenia zamiaru podjęcia określonych działań, brak wniesienia sprzeciwu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w terminie 60 dni będzie równoznaczny z wyrażeniem zgody.

🔹Pomimo uproszczenia i przyspieszenia procedury administracyjnej, wojewódzki konserwator zabytków zachowuje prawo do wniesienia sprzeciwu, w szczególności w sytuacjach mogących prowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia dziedzictwa kulturowego.

🔹Ponadto, od dnia 3 czerwca 2026 r. instytucja 👤milczącego załatwienia sprawy będzie miała zastosowanie do następujących działań:
▪️wykonywania robót budowlanych w otoczeniu zabytku (art. 36 ust. 1 pkt 2 UOZ);
▪️ trwałego przeniesienia zabytku ruchomego wpisanego do rejestru zabytków, z naruszeniem tradycyjnie ukształtowanego wystroju wnętrza, w którym zabytek się znajduje (art. 36 ust. 1 pkt 7 UOZ);
▪️ zmiany przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru zabytków lub sposobu korzystania z tego zabytku (art. 36 ust. 1 pkt 9 UOZ);
▪️umieszczania na zabytku wpisanym do rejestru zabytków urządzeń technicznych, tablic reklamowych, urządzeń reklamowych oraz napisów (art. 36 ust. 1 pkt 10 UOZ);
▪️podejmowania innych działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, z wyłączeniem usuwania drzew lub krzewów z nieruchomości albo jej części wpisanej do rejestru zabytków, która nie stanowi parku, ogrodu ani innej formy zaprojektowanej zieleni (art. 36 ust. 1 pkt 11 UOZ).

🌳Nowelizacja przewiduje wydawanie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków jednej decyzji obejmującej usunięcie drzew lub krzewów z terenów wpisanych do rejestru zabytków parków, ogrodów lub innych form zaprojektowanej zieleni – w odniesieniu do tych samych drzew lub krzewów.

📎Więcej, patrz ustawa:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20031621568
🖇Patrz zakładka akty zmieniające:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001673
W razie problemu z otwarciem zakładek należy wejść na stronę Sejmu (internetowy system aktów prawnych) i wyszukać ustawę "o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami": https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/home.xsp

🔴Ustawa wchodzi w życie dnia 3 czerwca 2026 r z wyjątkiem art. 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.

Fot. z ustawy.

31/05/2026

Już 3 czerwca wchodzi w życie znacząca nowelizacja ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w której m.in. część działań przy zabytku z art. 36 ustawy będzie podlegała zgłoszeniu do wojewódzkiego konserwatora zabytków, na które wojewódzki konserwator zabytków będzie mógł złożyc sprzeciw (analogicznie jak w prawie budowlanym). W związku z tym pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Toruniu, Delegatur w Bydgoszczy i Włocławku odbyli szkolenie w pięknych okolicznościach zespołu pałacowo-parkowego w Ostromecku.

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001673

29/04/2026

04/04/2026

Z okazji Wielkanocy składam Państwu życzenia pełnych ciepła
i miłości Świąt Wielkanocnych.
Niech ten czas będzie dla Was momentem zasłużonego odpoczynku i mile spędzonego czasu w gronie najbliższych. Wesołych i pogodnych Świąt Wielkanocnych!

Izabela Brzostowska
Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków
wraz z pracownikami WUOZ w Toruniu, Delegatur w Bydgoszczy
i Włocławku

na fotografii: Giotto di Bondone, Zmartwychwstanie, kaplica Scrovegnich w Padwie, 1303-1305, domena publiczna

25/03/2026