17/06/2026
Խորին շնորհակալություն ենք հայտնում բոլոր այն թանգարաններին, լրագրողներին, Երվանդ Քոչարի թանգարանի բարեկամներին ու աջակիցներին՝ Մաէստրոյի ծննդյան օրվա կապակցությամբ իրենց էջերում իրականացրած հրաշալի հրապարակումների համար:
Առաջիկայում Թանգարանի Ֆբ էջում պարբերաբար կկիսվենք ձեր հրապարակումներով :
Շնորհակալություն՝
National Gallery of Armenia/ Հայաստանի ազգային պատկերասրահ
Mari Poghosyan Prashant
Марине Буниатян
Varduhi Adamyan
-Institute
House-Museum
և .....
----------------------------
✨«Ես փափագում եմ Թովմաս առաքյալի պես մատս դնեմ նոր արվեստի վրա․ երթամ շուտով Հռոմ, Ֆլորենցիա, Փարիզ․․․»։
Երվանդ Քոչար
19-րդ դարում ծնված արվեստագետն իր էությամբ ամբողջացնում է 20-րդ դարի մարդկային ինտելեկտուալ անհատի վերափոխվող պատկերը, ուստի զարմանալի չէր, որ ժամանակի ավանգարդի կենտրոն՝ քմահաճ Փարիզում անգամ, նա կարճ ժամանակում մեծ հաջողություններ գրանցեց և իր տաղանդով միջազգային ճանաչման արժանացավ։ Նրա արվեստը դարին համահունչ հենց «արվեստ» հասկացության տրանսֆորմացիայի մասին է։ Քոչարը ոգեշնչվում էր ոչ թե օտար գաղութային նախապատմական արվեստից, այլև իր ազգային արմատներից, գենետիկ ժառանգության հարուստ հիշողությունից։ Նկարիչը կոտրում էր յուրայինների ու անգամ եվրոպացիների մոտ ընդունված գեղեցիկի մասին էսթետիկական կարծրատիպերը՝ դրանք համալրելով Ֆրոյդի տեսությունների հոգեվերլուծական տարրերով։ Պատկերացումների փոփոխության և գիտական մտածողության, նորարարական հնարքների ներմուծման ու գյուտարարի նոր խոսքի մասին լավագույն ապացույցը նկարիչ, քանդակագործի, փարիզյան մոդեռնիստական գեղարվեստական միջավայրում աննախադեպ, նորագույն երևույթի՝ տարածանկարի (Peinture dans l'espace) արարումն էր։
Նա մոլորակի լիիրավ քաղաքացին էր, մարդ, որ իր սիրելի իտալացի հանճարի՝ Լեոնարդո դա Վինչիի նման, որտեղ էլ գտնվեր, կարողանում էր իրեն վերագտնել, ստեղծագործական ջիղը բանեցնել և հասնել նոր բարձունքների։ Թիֆլիս, Կ․ Պոլիս, Ֆլորենցիա, Փարիզ․ քաղաքներից յուրաքանչյուրը նոր պարարտ հող էր պրպտող ու արարիչ Քոչարի համար, անգամ խորհրդային հայրենիք վերադարձն ու սահմանափակումները չկոտրեցին նրա ոգին։ Այսօր էլ 20-րդ դարի հայ և համաշխարհային ավանգարդ արվեստի լավագույն ներկայացուցիչը հիացնում է արվեստի գիտակներին թանգարանի մշտական ցուցադրության սրահներում իր թիֆլիսյան՝ ճանաչողական վաղ շրջանի երկերով, փարիզյան հասուն խոհափիլիսոփայական, մոդեռնիստական մոտեցումներով հագեցած ստեղծագործություններով։
Երվանդ Քոչար, Դե Պրոֆունդիս․ Ի խորոց սրտի, 1919
✨ “I long, like the Apostle Thomas, to place my finger upon the new art; to go soon to Rome, Florence, Paris…”
Ervand Kochar
Born in the 19th century, Ervand Kochar embodied the evolving image of the intellectual individual of the 20th century. It was therefore no surprise that even in Paris - the capricious capital of the avant-garde - he achieved remarkable success in a short period of time and gained international recognition through the power of his talent. His art is, in many ways, a reflection of the transformation of the very concept of “art” in the modern era.
Kochar drew inspiration not only from contemporary artistic developments but also from his national roots and the rich memory of his genetic and cultural heritage. He challenged established aesthetic stereotypes of beauty embraced both by his compatriots and by Europeans, enriching them with psychoanalytic elements derived from the theories of Freud. The clearest evidence of his innovative vision, scientific mindset, inventive spirit, and groundbreaking artistic language was the creation of an unprecedented phenomenon within the Parisian modernist milieu: Painting in Space (Peinture dans l’espace).
Kochar was a true citizen of the world. Like his beloved Italian genius, Leonardo da Vinci, he possessed the rare ability to rediscover himself wherever he happened to be, to activate his creative impulse, and to reach new artistic heights. Tiflis, Constantinople, Florence, and Paris - each of these cities became fertile ground for the inquisitive and creative Kochar. Even his return to Soviet Armenia and the restrictions he encountered there could not break his spirit.
Today, one of the finest representatives of both Armenian and international avant-garde art of the 20th century continues to captivate art connoisseurs through the museum’s permanent exhibition. Visitors encounter his early Tiflis-period works, marked by a spirit of exploration and discovery, alongside the mature creations of his Paris years, distinguished by profound philosophical reflection and a distinctly modernist approach.
Ervand Kochar, De Profundis. From the bottom of heart, 1919
