Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku

23/07/2026

☀️ Edukacja i wakacje? W takim wydaniu każdy czas jest dobry!

📍 22 lipca odbyły się kolejne zajęcia organizowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku z cyklu „Historia, która dodaje sił”, skierowane do uczniów Zespołu Szkół nr 15 oraz pacjentów UDSK w Białymstoku.

🐶 Tym razem bohaterem spotkania był pies Ciapek – wierna maskotka 305. Dywizjonu Bombowego, który podczas II wojny światowej stacjonował w Wielkiej Brytanii.

✈ Jego niezwykłe losy stały się okazją, aby poznać dokonania polskich lotników walczących u boku aliantów oraz dowiedzieć się, jak wielką rolę odegrali oni w walce o wolność. Ciapek, choć był psem, stał się symbolem odwagi, przyjaźni, wierności i nadziei – wartości, które są ponadczasowe.

👉 Dziękujemy wszystkim za aktywny udział i wspaniałą atmosferę!

📅 Na kolejne zajęcia zapraszamy już w sierpniu!

22/07/2026

🪔 Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku podczas uroczystych obchodów reprezentowała dr Diana Maksimiuk.

22/07/2026

☀️ Wakacje to świetny czas na odkrywanie historii i dobrą zabawę!

📆 20 lipca pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Białymstoku odwiedzili MGOK Suraż, gdzie poprowadzili zajęcia wakacyjne dla dzieci.

💡 W pierwszej części spotkania uczestnicy poznali sylwetki wybitnych polskich wynalazców i odkrywców, których osiągnięcia zmieniły XX wiek i do dziś mają wpływ na nasze życie.

🎲 Następnie przyszedł czas na naukę przez zabawę. Dzieci mogły wcielić się w rolę cichociemnych oraz spróbować swoich sił w grach edukacyjnych IPN: Znaj Znak, Awans, Miś Wojtek i Zwierzęca Brygada.

🌞 Dziękujemy MGOK w Surażu za zaproszenie i ciepłe przyjęcie. Wszystkim uczestnikom zajęć życzymy, aby druga połowa wakacji była równie radosna, pełna przygód i nowych odkryć!

21/07/2026

📚 Alfabet Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności z województwa podlaskiego

👤 Tarasiuk Krystyna

Od 1980 r. należała do NSZZ „Solidarność” w Przedsiębiorstwie Instalacji Przemysłowych „Instal” w Białymstoku. W latach 1982-1988 angażowała się w kolportaż nielegalnych wydawnictw. W 1982 r. udostępniła pomieszczenie w swoim domu na działalność wydawniczą pism drugiego obiegu. Był to jeden z największych punktów kolportażu w Białymstoku. 14.11.1983 r. funkcjonariusze SB dokonali przeszukania jej mieszkania. W wyniku rewizji znaleziono materiały wydawane przez Niezależną Oficynę Wydawniczą „NOWA”, a Pani Krystyna Tarasiuk została zatrzymana na 2 dni do dyspozycji Wydziału Śledczego WUSW w Białymstoku. Angażowała się w pozyskiwanie środków finansowych na działalność opozycyjną. Zebrane w zakładzie pracy składki przekazywała za pośrednictwem działaczy „S” – Krystyny Strubel i Leopolda Staweckiego.

Opracowała Justyna Gogolewska

21/07/2026

🇵🇱 W dniu 17 lipca 2026 r. we wsi Krasowo-Częstki odbyły się uroczyste obchody 83. rocznicy pacyfikacji wsi przez Niemców.

⛪️ Uroczystości rozpoczęła msza święta w intencji zamordowanych. Po nabożeństwie licznie przybyłe delegacje złożyły wieńce oraz zapaliły znicze oddając cześć pomordowanym. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku reprezentował dyrektor Oddziału dr hab. Krzysztof Sychowicz.

📅 1 lipca 1943 r. w pobliżu wsi Krasowo-Częstki gm. Nowe Piekuty doszło do potyczki pomiędzy oddziałem Armii Krajowej dowodzonym przez por. Tadeusza Westfala ps. „Karaś”, a pododdziałem niemieckim złożonym m.in. z żandarmów. W walce zginęło co najmniej 8 Niemców, co stało się pretekstem dla władz niemieckich do przeprowadzenia pacyfikacji wsi. W nocy z 16/17 lipca 1943 r. kierowana przez funkcjonariuszy Gestapo z Białegostoku żandarmeria niemiecka sprowadzona z Wysokiego Mazowieckiego, Dąbrowy Wielkiej, Nowych Piekut oraz Czyżewa, wspierana przez żołnierzy i funkcjonariuszy innych mundurowych formacji niemieckich (tzw. grupa Müllera) otoczyła wieś, od godzin porannych 17 lipca przeczesując zabudowania. Następnie pojmani mieszkańcy kierowani byli do stodoły Stanisława Jankowskiego. „[…] w stodole polecono im położyć się twarzą do ziemi. Dniało już gdy dwa groby były gotowe. Ci którzy kopali zostali zabici przy pomocy granatów. Wzywano wszystkich wg. listy. W tym czasie ci, którzy siedzieli w stodole śpiewali pieśni religijne. Każdej wywołanej rodzinie odbierano dowody osobiste, prowadzono na grób i z pistoletu strzelano w tył głowy. Strzelali hitlerowcy z blaszanymi tablicami na piersiach. Po rozstrzelaniu pierwszej rodziny wieś podpalono.” – w ten sposób wydarzenia opisywał pochodzący z tej miejscowości ks. Józef Kaczyński, który sporządził po przybyciu na miejsce dokonanej pacyfikacji listę zamordowanych osób. Zamordowano wówczas pomiędzy 257 a 259 mieszkańców wsi, uratowało się tylko kilkanaście osób, które wcześniej zdołały zbiec. W lipcu 1943 r. Niemcy dokonali także pacyfikacji leżących w tym samym powiecie wysokomazowieckim miejscowości Sikory-Tomkowięta oraz Wnory-Wandy mordując w nich ok. 76 mieszkańców. Wszystkie te pacyfikacje były elementem zakrojonej na szeroką skalę akcji represyjnej, która swym zasięgiem objęła cały tzw. Bezirk Bialystok, wymierzonej w społeczeństwo polskie - w odwecie za opór wobec niemieckiego okupanta.

19/07/2026

🇵🇱 19 lipca w Gibach uczczono pamięć Ofiar Obławy Augustowskiej – największej zbrodni dokonanej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej.

⛪️ Obchody rozpoczęła uroczysta Msza Święta w kościele pw. św. Anny, której przewodniczył Jego Ekscelencja bp Dariusz Zalewski. Po nabożeństwie uczestnicy przemaszerowali pod Pomnik Ofiar Obławy Augustowskiej, gdzie odbyła się główna część uroczystości. Wygłoszono okolicznościowe przemówienia, a następnie oddano hołd pomordowanym, składając kwiaty i zapalając znicze.

👥 W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele najwyższych władz państwowych i samorządowych, m.in. zastępca szefa Kancelarii Prezydenta RP Adam Andruszkiewicz, poseł na Sejm RP Jacek Niedźwiedzki, wicewojewoda podlaski Michał Gąsowski, członek Zarządu Województwa Podlaskiego Bogdan Dyjuk, przedstawiciele służb mundurowych, młodzież szkolna oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy.

⚔️ Uroczystość zakończyły Apel Pamięci oraz salwa honorowa.

👤 Organizatorami obchodów byli: Urząd Gminy Giby, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku oraz Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Anny w Gibach. Gminę Giby reprezentował wójt Robert Bagiński, parafię – ks. Jarosław Pierzgalski, natomiast Instytut Pamięci Narodowej – dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku dr hab. Krzysztof Sychowicz.

📌 Współorganizatorzy: Województwo Podlaskie, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Gminny Ośrodek Kultury w Gibach, OSP KSRG GIBY.

🤝 Partnerzy: Stowarzyszenie Pamięci Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej w Sejnach, Augustów, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku, 1 Podlaska Brygada Obrony Pogranicza, Szkoła Podstawowa im. Ofiar Obławy Augustowskiej w Gibach.

📺 Patroni medialni: TVP3 Białystok, Radio Białystok, Radio 5, TV Republika, TV Trwam, Radio Maryja, Współczesna, augustównaszemiasto, suwałkinaszemiasto.

🎗️ Obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej zostały objęte honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.

18/07/2026

🚴18 lipca 2026 r., w ramach obchodów 81. rocznicy Obławy Augustowskiej, odbył się IX Rajd Rowerowy Szlakiem Ofiar Obławy Augustowskiej. Wydarzenie zgromadziło sportowców, amatorów, całe rodziny oraz miłośników historii, którzy wspólnie oddali hołd Ofiarom największej zbrodni dokonanej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej.

👥 Wydarzenie rozpoczęło się przy kompleksie sportowo-rekreacyjnym „Orlik” w Gibach, gdzie uczestników powitali wójt Gminy Giby Robert Bagiński oraz dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku dr hab. Krzysztof Sychowicz.

👕 Następnie uczestnicy Rajdu wyruszyli w liczącą 22 km trasę. Każdy z nich otrzymał pamiątkową koszulkę, pakiet startowy oraz opaskę z nazwiskiem Ofiary Obławy Augustowskiej, której dedykował swój wysiłek.

🪔 Na trasie Rajdu uczestnicy zatrzymali się przy pomniku Ofiar Obławy Augustowskiej, pomniku upamiętniającym Żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza zamordowanych w 1939 r. oraz przy pomniku Chrystusa Frasobliwego w pobliżu wsi Okółek w gminie Giby, gdzie zapalili znicze i oddali hołd zamordowanym.

⚔️ Podczas postoju w Zelwie odbyła się rekonstrukcja historyczna przygotowana przez Grupa Rekonstrukcji Historycznych KRESY, która przybliżyła uczestnikom tragiczne wydarzenia związane z Obławą Augustowską.

➡️ Organizatorami wydarzenia byli: Urząd Gminy Giby, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku oraz Parafia Rzymskokatolicka w Gibach.

📌 Współorganizatorzy: Województwo Podlaskie, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Gminny Ośrodek Kultury w Gibach, OSP KSRG GIBY.

🤝 Partnerzy: Stowarzyszenie Pamięci Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej w Sejnach, Augustów, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku, 1 Podlaska Brygada Obrony Pogranicza, Szkoła Podstawowa im. Ofiar Obławy Augustowskiej w Gibach.

📺 Patroni medialni: TVP3 Białystok, Radio Białystok, Radio 5, TV Republika, TV Trwam, Radio Maryja, Współczesna, augustównaszemiasto, suwałkinaszemiasto.

🎗️ Rajd został objęty honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.

17/07/2026

🇵🇱 17 lipca 2026 r., w ramach obchodów 81. rocznicy Obławy Augustowskiej, w Gibach odbył się pokaz spektaklu „Sianokosy” – niezwykle poruszającego widowiska teatralnego, przygotowanego z okazji 80. rocznicy upamiętnienia Ofiar Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r.

👥 W wydarzeniu uczestniczyli m.in. wójt Gminy Giby Robert Bagiński, proboszcz parafii pw. św. Anny w Gibach ks. Jarosław Pierzgalski, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Gibach Robert Janczewski oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy, którzy przybyli, aby obejrzeć spektakl przybliżający historię największej zbrodni sowieckiej dokonanej na Polakach po II wojnie światowej.

🗣️ Spotkanie rozpoczęło się od wystąpień wójta Gminy Giby Roberta Bagińskiego oraz naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Białymstoku Wiolety Wróbel.

🎭 Przedstawienie nie tylko oddało hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej, lecz także stało się okazją do zachowania pamięci o tragicznych wydarzeniach z lipca 1945 r. i wspólnego przeżycia dramatu ludzi, którzy 81 lat temu zostali bezpowrotnie wyrwani ze swoich domów.

🎗️ Organizatorami wydarzenia byli Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, Urząd Gminy Giby oraz Parafia Rzymskokatolicka w Gibach. Spektakl przygotowała Grupa Teatralna Słudzy Jej Królewskiej Mości – teatr działający w ramach Fundacji Terra Felix. Autorem scenariusza i reżyserem spektaklu jest Piotr Klinger.

📺 Patronat medialny nad wydarzeniem objęły: TVP3 Białystok, Polskie Radio Białystok, Radio 5 Suwałki, TV Republika, TV Trwam, Radio Maryja, Współczesna, augustównaszemiasto, suwałkinaszemiasto.

📌 Obchody oraz prezentowany spektakl zostały objęte patronatem honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.

17/07/2026

❓ Dlaczego latem 1945 roku przeciwko mieszkańcom Suwalszczyzny skierowano nawet 50 tysięcy żołnierzy Armii Czerwonej? Kto wydał rozkaz zamordowania setek Polaków i dlaczego do dziś nie wiadomo, gdzie spoczywają ich ciała?

🎤 Gościem Lecha Pilarskiego był Jarosław Wasilewski z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, który od lat bada historię Obławy Augustowskiej i przedstawia najnowsze ustalenia dotyczące przebiegu operacji, udziału NKWD, Smiersza oraz polskiego aparatu bezpieczeństwa.

Zachęcamy do wysłuchania:

lipcu 1945 roku...

16/07/2026

🎙️ Zapraszamy do wysłuchania kolejnego odcinka cyklu audycji „Pamięć Narodu”, który powstał przy współpracy Oddziału IPN w Białymstoku oraz Radia Nadzieja.

✅ Gościem Pawła Majewskiego w dziesiątym odcinku był Paweł Niziołek z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, który przybliżył historię Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej.

👇 Zapraszamy do wysłuchania rozmowy https://radionadzieja.pl/pamiec-narodu-oblawa-augustowska-komunistyczna-zbrodnia-na-polakach/?fbclid=IwY2xjawTFrehleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBQMkJtNGt5Y2VsbWhTR1VOc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHpQK_-P_oIm4IQt-aNJ1i-0jY18W4MiIN2_oC9Qc6sN4lAWvKUH5zHs2N1Kt_aem_fGqJn57H7Mg-GTQxI6Usag

📚„Pamięć Narodu” — historia, która wciąż do nas mówi. Historia to nie tylko w książki. To dokumenty, wspomnienia i losy ludzi naszego regionu. Zapraszamy na spotkania z ekspertami Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku. 🎙️

✅ Gościem Pawła Majewskiego w dziesiątym odcinku był Paweł Niziołek z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy. Link w komentarzu 👇

Audycja realizowana we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej w Białymstoku.