Archiwum Państwowe w Olsztynie

02/06/2026

28 maja 2026 roku na cmentarzu Steyr w Austrii odbyła się uroczystość upamiętniająca Polaków zamordowanych w czasie II wojny światowej w obozach koncentracyjnych Mauthausen i Gusen.

W zbiorowej mogile znajdują się prochy między innymi znanego profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego Wiktora Ormickiego. Urny z prochami zostały odnalezione w 2012 roku pod jednym z chodników na cmentarza.

Symboliczną wiązankę pod tablicą upamiętniającą Polaków zamordowanych w czasie II wojny światowej złożyła uczestniczka Wyjazdu Pamięci Anna Chmielewska-Metka z Archiwum Państwowego w Olsztynie.

01/06/2026

Z okazji Dnia Dziecka postanowiliśmy zajrzeć do naszych prywatnych archiwów… i wyciągnęliśmy z nich prawdziwe skarby! Przesuńcie zdjęcia i zobaczcie, jak wyglądała nasza kadra kierownicza, kiedy zamiast grubych akt i teczek, w rękach trzymali klocki i pluszaki. Przyglądamy się tym fotografiom z uwagą i zastanawiamy, czy już wtedy marzyli o tym, by w przyszłości zostać archiwistami? Być może…🤔

Dziś, patrząc na te małe wersje samych siebie, przypominamy sobie, że... każdy z nas jest przecież dzieckiem! Bez względu na to, ile lat (i metrów bieżących dokumentów) mamy na liczniku.

Skoro dziś świętujemy wszyscy - od malucha po dyrektora- życzymy Wam:
🗺 ujmującej ciekawości świata,
🌟 niegasnącej wyobraźni,
😊 mnóstwa uśmiechu
👶 dziecięcej radości
🔎 i odkrywania samych fascynujących historii każdego dnia!

P.S. Kto zmienił się najbardziej? Dajcie znać, czy rozpoznajecie, kto jest kim! A może sami pochwalicie się w komentarzach swoimi archiwalnymi zdjęciami z dzieciństwa? Czekamy na Wasze fotograficzne skarby!

28/05/2026

W miniony wtorek razem z uczniami klasy pierwszej i drugiej ze Szkoła Podstawowa nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie podążaliśmy szlakiem naszej gry miejskiej "Olsztyńskie perełki"😍 Rozwiązywaliśmy zagadki, odszukiwaliśmy detale architektoniczne na zabytkach, a nawet odkryliśmy, że Mikołaj Kopernik był nie tylko wybitnym astronomem, ale również skrupulatnym archiwistą😊 Dziękujemy za wspólną zabawę❤

22/05/2026

Dworzec kolejowy i autobusowy.
Przełom lat 60 i 70, 2024 rok.

Fot. Archiwum prywatne Zbigniewa Brendy, Andrzej Kułyk
-------------------------
Link do całej wystawy: https://olsztyn.ap.gov.pl/widoki-przeszlosci-obrazy-terazniejszosci-architektura-olsztyna-w-czasie

21/05/2026

Z ogromną radością przyjęliśmy słowa podziękowania skierowane do naszego Dyrektora przez Valdemarasa Sarapinasa, Ambasadora Republiki Litewskiej w Rzeczypospolitej Polskiej, po zakończeniu Zjazdu Konsulów Republiki Litewskiej.

Cieszymy się, że mogliśmy współtworzyć przestrzeń do rozmów, wymiany doświadczeń oraz wspólnego pogłębiania wiedzy podczas seminarium poświęconego naszym relacjom i dziedzictwu kulturowemu.

Wierzymy, że takie spotkania budują trwałe więzi i pozwalają jeszcze lepiej odkrywać oraz chronić wspólne dziedzictwo Warmii, Mazur i Litwy. Dziękujemy za życzliwość, otwartość i inspirujące rozmowy. Mamy nadzieję, że to spotkanie stanie się początkiem kolejnych wspólnych działań, projektów i owocnej współpracy w przyszłości.

Już dziś zapraszamy ponownie do Olsztyna!

20/05/2026

Dzisiaj w ramach archiwalnych podróży wehikułem czasu zaglądamy do wnętrza „Bratka” – wielobranżowego sklepu mieszczącego się przy ulicy Żołnierskiej, który oddany został do użytku w przeddzień Dożynek Centralnych 1978 r.

APO, sygn. 2485, Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców ,,Społem'' w Olsztynie, 1978 r.

20/05/2026

Konkurs rozstrzygnięty! Dziękujemy za udział i zaangażowanie wspaniałym uczniom, rodzicom i nauczycielom! Do zobaczenia w 6. edycji!

🥁Znamy zwycięzców 5. edycji konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz”!🤩

W tym roku na etap wojewódzki konkursu wpłynęło aż 616 zgłoszeń z całego kraju!

Spośród 93 prac, które zakwalifikowały się do etapu ogólnopolskiego, Kapituła Konkursu wyłoniła:
🏆8 laureatów i 🏅2 wyróżnienia w kategorii wiekowej klas 4-6
🏆8 laureatów i 🏅1 wyróżnienie w kategorii wiekowej klas 7-8

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za udział w konkursie🫶 i serdecznie gratulujemy laureatom i wyróżnionym!👏👏👏

Sprawdź wyniki na naszej stronie: https://archiwa.gov.pl/konkurs-bez-korzeni-nie-zakwitniesz-5-rozstrzygniety/

---

Konkurs to wspólne przedsięwzięcie Archiwów Państwowych oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej. Koordynatorami tegorocznej edycji są Archiwum Państwowe w Białymstoku i Archiwum Państwowe w Suwałkach.

Patronat honorowy nad konkursem objęła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska.

Patroni medialni: Polska Agencja Prasowa TVP3 Regiony naszemiasto.pl Miejskie Zakłady Autobusowe Warszawa Głos Nauczycielski

19/05/2026

🎬 Historyczna zaduma i filmowe emocje w Archiwum – spotkajmy się dziś o 17:00!

Sto lat po dramatycznych wydarzeniach zamachu majowego zapraszamy Was w nostalgiczną podróż w czasie. Już dziś otwieramy nasze drzwi, aby wspólnie, w kameralnej atmosferze, podyskutować o chwilach, które zmieniły bieg polskiej historii.

Dzisiejsze popołudnie będzie wyjątkową refleksją filmowo-historyczną - spojrzymy na wydarzenia sprzed wieku przez pryzmat kina, dokumentów i ludzkich losów.

W ten wyjątkowy nastrój wprowadzi nas prof. dr hab. Norbert Kasparek, a w pasjonującą, historyczną dyskusję wciągną prelegenci - dr Piotr Bojarski i Artur Sobiela.

Porozmawiajmy o historii!

📅 Archiwum Państwowe w Olsztynie
🕔 Dzisiaj (wtorek), godz. 17:00
🎫 Wstęp wolny!

Do zobaczenia!

19/05/2026

Za nami wyjątkowy dzień.

Wczoraj uroczyście obchodziliśmy 160. rocznicę urodzin gen. Tadeusza Rozwadowskiego (1866-1928). Na Placu Konsulatu odbyła się ceremonia złożenia kwiatów pod kolumną Orła Białego, Apel Pamięci oraz koncert Orkiestry Wojskowej z Giżycka. Dzień zwieńczyło seminarium naukowe w Archiwum Państwowym w Olsztynie.

📸 Koniecznie zobaczcie naszą fotorelację z tego wydarzenia! (Galeria poniżej 👇)

15/05/2026

Za nami fascynujące spotkanie z cyklu „Spotkajmy się z Klio na Partyzantów 18”!

Nasz gość, dr Zdzisław Czaplicki (Polskie Towarzystwo Numizmatyczne Oddział w Olsztynie), odsłonił kulisy jednej z największych tajemnic okresu PRL – wojennej serii banknotów NBP o kryptonimie E-71.

Co warto wiedzieć o tej historii?
✅ Ukryte przez dekady – gotowe banknoty spoczywały w drewnianych skrzyniach pod klauzulą najwyższej tajności.
✅ Plan na wypadek wojny – reżim komunistyczny przygotował je na wypadek konfliktu zbrojnego bloku wschodniego z państwami NATO.
✅ Scenariusz na film – produkcja i logistyka tej serii do dziś kryją wiele niewyjaśnionych wątków i niedopowiedzeń (oryginalne egzemplarze banknotów zostały zniszczone).

Dziękujemy wszystkim za obecność i zapraszamy za miesiąc na ostatnie przedwakacyjne spotkanie z historią na Partyzantów 18!