17/08/2026
🌍 W historycznych ogrodach wilanowskich i w pałacu znów słychać wiele języków! To znak, że ziemia się kręci i - niezależnie od wszystkiego – ludzie podróżują, bo są ciekawi, potrzebują piękna i dobrych wrażeń.
🌳 Pod koniec XVIII w. cudzoziemcy podróżujący po Polsce też obowiązkowo wybierali się do Wilanowa, który interesował ich szczególnie ze względu na dziedzictwo po królu Janie III. W ich relacjach zachował się obraz pałacu wilanowskiego i jego otoczenia, szczególnie ogrodów.
🇱🇻 Inflantczyk Fryderyk Schultz, który podróżował po Polsce w latach 1791-93, zostawił nam taki opis – bardzo ładny:
„Ogród ze trzech stron opasujący pałac wielą się odznacza pięknościami. Wchodząc naprzód spostrzega się długą wspaniała oranżerię i cieplarnie, które po drezdeńskim Zwingrze z przyjemnością się ogląda, szczególniej wspomniawszy na klimat tutejszy i trudności a koszta, z jakimi urządzenie było połączone. Miejsce przed cieplarniami zajmują wielkiego rodzaju kwieciste rabaty, na sposób francuski narysowane. Na wszelkiego rodzaju posągach nie zbywa. W części przecinają go aleje starych kasztanów, w części labirynty zajmują żywymi płotami opasane; w niektórych miejscach porobiono tarasy, pokopano stawy, pozasadzano warzywa i kwiaty. Grupy nadzwyczaj wysokich i grubych drzew, w których pniach gdzieniegdzie porobiono siedzenia, otaczają wielki staw, po nim pływają gondole, a z brzegów jego roztacza się widok szeroki na okolicę, którą Wisła przepływa. W bliskości jego znajduje się piękna sklepiona grota, w której liczne towarzystwa mogą zasiąść do stołu, nie doznając zwykłych grotom podobnych nieprzyjemności, wilgotnego powietrza i wilgotnej pod nogami ziemi. Dalej wznosi się sypane sztucznie wzgórze, okryte najpiękniejszym trawnikiem, z którego z drugiej strony widok na okolicę. To wszystko z dodatkiem sadów owocowych, altan, parterów, lasków, stanowi w tym miejscu przyjemnym rozmaitość, jakiej się po nim nikt nie spodziewa.”
🏵️ Inflantczyk nie robił zdjęć 😎 więc pokazujemy tylko różę, jedną z tych, które teraz pachną namiętnie. Zapraszamy do wilanowskich ogrodów!
🌍 Więcej ciekawych relacji (pozytywnych i krytycznych) znajdziecie w artykule Agaty Roćko „Wilanów oczami cudzoziemców pod koniec XVIII wieku”. Dobrze się czyta! https://wilanow-palac.pl/pasaz-wiedzy/wilanow-oczami-cudzoziemcow-pod-koniec-xviii-wieku
Fot. E. Grygiel
