17/06/2026
60 ár liðin frá því að Alþingi Íslands eignaðist Jónshús.
Carl Sæmundsen, stórkaupmaður, fæddist á Blönduósi 14. febrúar 1886. Að loknu stúdentsprófi 1905 flutti hann til Kaupmannahafnar og bjó þar til dánardags árið 1976. Í tilefni af áttræðisafmæli sínu, sem var akkúrat fyrir 60 árum, þann 14. febrúar 1966, afhenti hann íslenska ríkinu, eða öllu heldur Alþingi Íslands, afsal fyrir húsi númer 12 við Øster Voldgade (var reyndar númer 8 á þeim tíma), skuld- og kvaðalausu. Sjálf afhendingin fór fram á þjóðhátíðardaginn, fæðingardegi Jóns, þann 17. júní 1966, og frá árinu 1970 hefur húsið borið heitið Hús Jóns Sigurðssonar, jafnan kallað Jónshús.
Carl hafði keypt húsið gagngert með það fyrir augum að gefa það Íslendingum. Ástæðan var sú að minning Jóns Sigurðssonar var Carli „eitt og allt“ og í húsinu bjó Jón Sigurðsson ásamt Ingibjörgu Einarsdóttur í 27 ár, frá byggingu þess í október 1852 og allt til dauðadags í desember 1879. Carl taldi víst að Íslendingar myndu vilja eignast húsið og til að koma í veg fyrir að þeir þyrftu að greiða fyrir það fúlgur fjár ákvað hann bara að græja málin. Jón og Ingibjörg bjuggu á þriðju hæð hússins og hefur íbúð þeirra verið endurgerð svo hún endurspegli búsetu þeirra á sínum tíma, opin öllum til skoðunar. Íbúðin er stór, tæpir 180 fermetrar, sem þótti gríðarstórt á þeim tíma enda bjuggu flestir Kaupmannahafnarbúar við þröngan kost, ekki var óalgengt að fjölskyldur byggju á 20-40 fermetrum. Skemmtilegt er því að lesa í Þjóðviljanum frá 17. júní 1966 þar sem skrifað er um íbúð Ingibjargar og Jóns: „Heldur þætti sú íbúð óhentuglega teiknuð á vorum dögum, herbergin sjö talsins en íbúðin annars dimm og ranghalamikil.“
Óhætt er að segja að gjöf Carls Sæmundsen hafi haft stóra þýðingu fyrir íslenskt samfélag í Kaupmannahöfn undanfarna rúma hálfa öld, enda hefur ávallt verið mikil starfsemi í Jónshúsi sem þróast stöðugt í takt við samfélagið og hefur hugsanlega aldrei verið öflugri en einmitt nú, tæpum 60 árum eftir að Íslendingar eignuðust húsið. #17.júní
