22/04/2026
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय, स्वास्थ्य आपतकालीन तथा विपद् व्यवस्थापन इकाई (HEDMU/HEOC) को आयोजना तथा विश्व स्वास्थ्य संगठनको प्राविधिक सहयोगमा बागमती प्रदेश अन्तर्गतका ७ वटा स्याटेलाइट अस्पतालको अस्पताल विपद् पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य योजना (Hospital Disaster Preparedness and Response Plan, HDPRP) विकास सम्बन्धी दुई दिने कार्यशाला आज काठमाडौँ, बागमती प्रदेशमा सुरू भएको छ।
कार्यशालामा ७ वटा अस्पतालहरू (चितवन मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल, भरतपुर; कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस, भरतपुर; हयाम्स अस्पताल, काठमाडौँ; नागरिक कम्युनिटी टिचिङ हस्पिटल लि., भक्तपुर; मध्यपुर अस्पताल प्रा लि, थिमी, भक्तपुर; एभरेष्ट हस्पिटल, बानेश्वर, काठमाडौं; बि एण्ड बि अस्पताल, ललितपुर) बाट २८ जना भन्दा बढी सहभागीहरूको उपस्थिति रहेको थियो, जसमा स्वास्थ्यकर्मी तथा प्रशासनिक कर्मचारीहरू समावेश हुनुहुन्थ्यो।
सहभागीहरूले विज्ञ प्रशिक्षकको मार्गनिर्देशनमा Hospital Safety Index Plus (HSI+) App प्रयोग गरी आफ्ना अस्पतालहरूको HDPRP विकास गर्नेछन्। साथै, जनस्वास्थ्य आपतकालीन अवस्थाका लागि समन्वय तथा सञ्चार संयन्त्र, HEOC सञ्जाल, हब तथा स्याटेलाइट अस्पताल सञ्जाल सम्बन्धी विषयमा प्रस्तुतीकरण तथा योजनाको परीक्षणका लागि टेबलटप अभ्याससमेत गरिनेछ। विकास गरिएका योजनाहरू सम्बन्धित अस्पतालहरूमा कार्यान्वयन गरिने र कर्मचारीहरूलाई अभिमुखीकरण तथा अध्यावधिक गर्दै प्रभावकारी कार्यान्वयन सुनिश्चित गरिनेछ, जसले विपद् तयारी तथा प्रतिकार्य क्षमतामा उल्लेखनीय सुधार ल्याउने विश्वास लिइएको छ।
कार्यक्रमको उद्घाटन सत्रमा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता एवं प्रमुख HEDMU/HEOC डा. प्रकाश बुढाथोकी ज्यूको अध्यक्षता रहेको थियो भने मन्त्रालयका अतिरिक्त सचिव डा. श्रीकृष्ण श्रेष्ठ ज्यूको अभिभाकत्व रहेको थियो भने World Health Organization नेपालका प्रमुख Dr Allison Gocotano तथा विज्ञ प्रशिक्षक डा. आशिष श्रेष्ठ को उपस्थिति रहेको थियो।
मन्तव्यका क्रममा डा. प्रकाश बुढाथोकीज्यूले HSI+ जस्ता डिजिटल उपकरणहरूको प्रयोगले अस्पतालहरूको तयारी अवस्था मापन, योजना निर्माण तथा कार्यान्वयनमा गुणात्मक सुधार ल्याउने उल्लेख गर्दै हब–स्याटेलाइट अस्पताल सञ्जाल सुदृढीकरण, HEOCs सँगको नियमित समन्वय, तथा अभ्यासमूलक तयारी (simulation/ tabletop exercise) लाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा विशेष जोड दिनुभयो। साथै, विकसित HDPRP योजनाहरूलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न संस्थागत प्रतिबद्धता, आवश्यक स्रोतसाधनको सुनिश्चितता, नियमित अभ्यास तथा अनुगमन–मूल्याङ्कनलाई सुदृढ बनाउँदै लैजानुपर्ने आवश्यकता औंल्याउनुभयो। उहाँले सहभागी संस्थाहरूले सिकाइलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्दै सुरक्षित, सक्षम र प्रत्यास्थ स्वास्थ्य प्रणाली निर्माणमा योगदान पुर्याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।
